wong jowo

Yen sira kasinungan ngelmu kang marakake akeh wong seneng, aja sira malah rumangsa pinter, jalaran menawa Gusti mundhut bali ngelmu kang marakake sira kaloka iku, sira uga banjur kaya wong sejene, malah bisa aji godhong jati aking.(Bila anda mendapat anugrah ilmu yang membuat banyak orang senang, janganlah kamu merasa pintar, sebab apabila Tuhan mengambil lagi ilmu yang menyebabkan anda terkenal itu, anda akan menjadi orang biasa lagi, malah lebih bermanfaat daun yang kering)

Showing posts with label Cerkak. Show all posts

Saturday, December 8, 2018

Dosen Killer dadi Dosen Idola

Ana suara adzan saut-sautan ing mesjid-mesjid kang ora adoh saka omahe. Suara iku babarblas ora bisa gugah teguh kang turune angler banget. Dheweke ngawiti turu kurang luwih jam loronan wengi merga ngrampungake tugas-tugas kuliah kang sesuk isuk kudu dikumpulake.

Dheweke nglembur satemah tugas kang diduweni nganti total rampung. Tugas iku diwenehke dheweke ing wektu mung seminggu. Teguh mesthi goleki referensi buku-buku kang isine nyrempet-nyrempet karo tugase. Dheweke golek ngana-ngene lan akhire ing dina pungkasan bisa ngumpulake buku-bukune, banjur wengi iku digarap nganti ora mikirke kesehatane ing awak.

Neng kamare, Teguh turune ana jam beker kang menthongkrong ing meja sinaune. Limang menit maneh wis jam lima esuk yaiku anggone Teguh nyetel jam beker mau. Rencanane dheweke arep tangi jam semono kanggo sholat lan bereske kamare kang iseh akeh semlebar kertas lan buku ing ngendi-endi.

“Kring... kring...” Suara jam beker wis nongol lan suarane seru banget nganti ibune ingpawon lagi jangan melu krungu. Teguh kanthi reflek tangane nyandhak jam beker lan langsung dipateni. Sangking abote sirah merga iseh ngantuk, dheweke niate nglekar sedela nanging ora krasa mbalik turu nglengkur maneh.

Ibune kang awit mau krungu jam beker gumun kok Teguh durung katon-katon. Biasane endi jam beker muni Teguhe uga melu tangi.

“Kok aneh temen ora kaya biasane ya? Biasane unine jam beker bisa gugah dheweke, sajane iki ana apa? Coba takmrana wae.” Ibune Teguh ngendika ing batin lan dheweke nglethakakee peso kang ana tangane ing meja pawon. Banjur mlaku menyang kamare Teguh. Tekan ngarep kamar langsung dhodhok-dhodhok lawang ananging babarblas ora ana sing nyaut. Ora ana sautan dheweke langsung nyaba buka lawang kang kabeneran ora dikunci.

“Piye iki, kok ora ana suara blas. Coba takbuka lawange, iya.. ora dikunci.” Lawang dibuka lan ibune mlebu ing jero kamar.

“Guh...!! kowe lagi kenapa kok kamarmu pating blakrak ngene?” Ibune ngendika kanthi seru satemah Teguh kaget lan tangi langsung jagong ing peturonan.

“Aduh.. ibu damel kaget mawon.”

“Iki wis jam pira le, kok durung tangi? Apa maneh kamarmu pating blakrak ngene, mbok yalebar sinau diberesi maneh.”

“Nggih bu.. biasane ugi takberesi malih, merga wau dalu awak kula sampun sayah lan ngantuk nggih langsung taktinggal turu.”

“Banjur ngawiti turu jam pira kowe?”

“Menawa boten klentu jam loronan.”

“O.. pantes dadi kawanen ngene. Wis njur tangi, delokna wis jam enem. Kowe durung sholat barang toh?”

“Nggih bu.” Teguh langsung benahi papan peturonane. Ibune mlangkah metu ninggalake Teguh dewekan. Ora kacek suwe Teguh ngetutke metu, namung menyang sumur dudu melu ibune ing pawon.

Enggal-enggal Teguh nindakake sholat lan sawise rampung banjur nata buku lan apa-apa kang gawe pating blakrak ing kamare. Dheweke ora nyadhar dene tugas sing awit mau bengi digarap melu ditumpuk panggonane buku-buku kang ditata.

Dina iki Teguh duweni kuliah isuk, tepate kuliahe pak Bakir. Dosen kang tansah tegas lan menawa menehi tugas kudu enggal-enggal digarap. Wektu kang diwenehke uga ora akeh paling pol namung seminggu. Durung maneh tugase iki ora kagolong gampang, ora bisa dikarang sekarepe dhewe lan mesthi kudu nganggo penelitian utawa referensi seka buku.

Teguh rada lega kamare wis katon resik lan sedhep dipandeng maneh. Banjur dheweke mangkat adus, siap-siap mangkat menyang kampus lan sarapan. Nalika sarapan ora kaya biasane mergane ora katon dinikmati tenan anane panganan, ibune kang awit mau delokna mung bisa geleng-geleng ora ngerti kenapa Teguh duweni kelakuan ngono.

“Guh, mbok sing alon-alon, mengko bisa keselek loh..”

“Nggih bu.., menika sampun siang dados kula kudu bisa pinter-pinter ginaaken wektune.”

“O... ngana iku.” Ibune ngendikan karo manthuk-manthuk.

“Napa malih mangke dosene killer bu, telat sithik wae diwenehi poin kang elek. Sampun nggih, kula takpamit mangkat rumiyin.” Teguh tangi saka jagongane lan banjur nyalami bapak ibune kang lagi padha sarapan ing ngarepe.

“Ati-ati ya le..” Bapake menehi pesen.

“Nggih pak.” Teguh semaur karo tangane jupuk tas ana ing jejere lan banjur dicangking metu omah.

***

Nalika tekan kampus Teguh ketemu karo kanca kelase jenenge Tari. Teguh markir motore neng persis sandhinge motor kang digawa Tari. Tari ngawiti nyapa Teguh.

“Hai Teguh, kok tekane bisa bareng ya?”

“Iya, bisa-bisane aku melu kowe sing biasane telat.”

“Hemm.. kowe sih sok madani aku bocah telatan. He..ha.. saiki malah kecemplung dhewe.”

“Ya wis yuk menyang kelas.”

“Ayo...” teguh lan Tari enggal-enggal jengkar saka papan parkiran lan langsung menyang kelas kang ora adoh saka papan kono. Tekan kelas pak Bakir lagi ngendika jelaske materi marang mahasiswane. Pak Bakir mandhegke anggone ngendikan lan kang dadi biasane nakoni sapa-sapa kang telat kanthi rada kesu.

“O... kaya ngene iki generasi Indonesia, mangkat kuliah bisa padha telat. Kene iki dudu Jakarta dadi ora ana macet-macetan lan kudune ora ana wong kang telat.”

“Ngapunten pak, bapak kok ngendikaake Jakarta. Telat alesane kan boten namung macet.” Teguh nyauri kanthi ketus satemah pak Bakir raine saya abang.

“Kowe iki telat iseh duweni nyali ya, nembe kanca-kanmu wis padha ngumpulake tugas. Saiki kowe cah loro endi tugase? Ndang kumpulana.”

“Nggih pak.” Cah loro kompak anggone semaur. Tini langsung ngetokake tugas saka jero tas lan langsung diwenehke pak Bakir. Beda maneh Teguh malah kebingungen bukaki tas kanthi bolanbaleni ora nemu apa kang digoleki.

“Teguh kenapa kowe malah plencatan kebingungan kaya ngono. Hayo.. tugase durung rampung pa?”

“Saestu sampun pak, wau dalu mpun taklembur garap nanging kok boten wonten nggih.”

“Hemm.. wis digarap apa lali. Yen wis digarap kudune saiki kowe bisa nuduhake.”

“Nggih pak, miturut kula nggih ngaten.”

“Kowe wis tekane telat, tugase ora beres sisan. Iki minangka ukuman kanggo sing telat, kowe Tari kancani mbalik Teguh ing omahe. Bapak pengin ngerti dheweke ngapusi apa ora.”

“Nggih pak.” Teguh lan Tari kanthi kapeksa metu saka ruangan kelas. Ing raine kelorone gambarke babagan kang nguciwani, apa maneh Teguh kang awit bengi direwangi ora turu tekan saiki ora ana regane.

“Tari, aku jaluk ngapura marang kowe ya, merga aku kowe kena ukuman ngeterke aku.”

“Wis ora papalah Guh, ketimbang kowe uga dewekan.”

“O...ya bener banget kowe dadi kancaku.”

“Ha..? maksudmu?” Teguh mung mesam-mesem tanpa semaur.

“Nganggo motormu ya.” Tari menehi taren.

“Ok..”

Kelorone langsung metu saka kampus boncengan nganggo motore Teguh. Untunge omahe Teguh ora nganti metu saka kota dadine rasane rada ayem. Tekan omah, wong tuwane Teguh gumun kok putrane mbalik maneh karo kancane. Banjur dijelaske Tari lan Teguh langsung blandhang mlayu menyang kamare. Ing kamar dheweke iseh bingung, mau bengi nglethakake tugas neng ngendi. Buku lan tumpukan kertas ing mejane dibukaki kabeh lan padha pating blakrak merga Teguh karo ngobrak-abrik ora sabar. Sawise Teguh nemuake apa kang digoleki, dheweke ngrasa seneng. Dheweke langsung metu ninggalke kamar kang iseh pating blarah buku-bukune. Teguh lan Tari banjur pamitan menyang kampus maneh. Ana ing batine Teguh mung enggal-enggal tekan kampus maneh lan buktiake menawa dheweke ora ngapusi marang pak Bakir.

Nasib wong pancen ora bisa disangka-sangka. Nalika motor kang ditumpaki tekan sangarepe Rumah Sakit Daerah, Teguh lan Tari kaget. Ujuk-ujuk ana truk gandheng gedhe wis persis ing ngarepe lan dheweke wis ora bisa ngelak maneh.

“BRRAKKKKK!!!” Motor lan dheweke mental pirang meter lan ambruk. Ora suwi polisi teka, korban-korbane padha digawa mlebu menyang Rumah Sakit. Ing jero Rumah Sakit Teguh lan Tari dijejerke.

Tari tangi seka semapute. Didelokna raine Teguh kang pucet banjur diraba lan kaget banget nalika Teguh wis ora ana nyawane.

“Teguh.......! Kowe aja ninggalke aku.” Dheweke melong lan nangis karo nahan lara ing awake. Sanalika kepikiran langsung buka hape lan ngabari pak Bakir anane kecelakaan kang nembe wae dialami.”

“Halo.. manika sinten nggih.” Pak Bakir langsung metu kelas nalika ana panggilan ing hapene lan ngangkat kanthi ngendika sopan.

“Ngapunten pak menika Tari, kula lan Teguh boten saguh menyang kampus samenika jalaran nembe kita sami kecelakaan ing sangajenge Rumah Sakit Daerah. Pak.. Teguh pak...”

“Iya, Teguh kenapa slamet kan?” Pak Bakir takon kanthi penasaran.

“Teguh sampun ninggal pak.”

“Innalilahi wainnalilahi raji'un, ya wis lebar iki bapak taklangsung mrana.” Pak Bakir langsung mlebu kelas jelaske marang mahasiswane dene kancane nembe ana sing kecelakan. Banjur pak Bakir kaliyan kabeh kanca kelase Teguh padha menyang Rumah Sakit.

Ing Rumah Sakit pak Bakir makili liyane langsung mlebu ing ruangane Tari lan Teguh. Pak Bakir langsung melu nangis nalika weruh Tari kang iseh ngrintih kelaran karo nangis neng sebelahe Teguh.

Pak Bakir ngrasa salah ngapa nembe ngukum kelorone ngakon mbalik menyang omahe Teguh. Dheweke jaluk ngapura marang Tari tumrap ukuman kang nembe diwenehke. Banjur Tari ngrogoh tugas ing tase Teguh.

“Pak, menika tugase Teguh.” Pak Bakir nampa tugas iku karo ngusap luluh ing pipine.

Kedadean iki dadiake pak Bakir nyadhar lan janji ing awake dhewe yen dheweke ora bakal kaya kang uwis-uwis. Dheweke saiki dadi dosen kang wicaksana lan akeh sayange marang mahasiswane. Kabeh bisa kaanggep kaya putrane dhewe tanpa beda-bedaake siji lan sijine. Kejaba iku pak Bakir malah dadi dosen idola dening para mahasiswa ing kampus.

Lomba-Lomba Ing Desa

Kanggo nyiapake pengetan kamardikan bangsa Indonesia, para enom-enoman neng organisasi karang taruna Desa Rejosari padha nyiapake papan kang kanggo lomba. Dalan-dalan sing jenes diurugi karo watu. Kabeh acara sing arep dianakake minangka panemune para enom-enoman neng organisasi karang taruna sing dipimpin oleh cah sing cakep, kelakuane apik, pinter lan ora ketinggalan wicaksana sanget anggone nanggapi perkara sing kadhangkala nongol neng desane. Dheweke asring diundang marang kanca-kancane Biange Nol. Dheweke ora ngerti ngapa bisa oleh undangan kaya ngono. Nanging dheweke ora peduli, sing penting kanggo Biange bisa mimpin organisasi sing bener, sing bisa kanggo gawe lan bisa majuake desa kang ditresnani.

Nalika lagi ngaso saka kerjabakti, dheweke jejagongan karo kanca-kancane ana ing ngisor wit asem pinggir dalan. Sajake dheweke lagi patrapan seneng, praupane anane seger bae, Kaya-kaya ora nate diwenehi perkara sing gawe mumeting pikiran. Merga ngono nganti gaweni gumun kanca-kancane. Salah siji kancane ana sing takon.

“Bi… aku gumun karo kowe, kok bisa kowe saben dina seneng-seneng bae, kaya-kaya uripmu iki sampurna?” krungu pitakon ngono, Biange Nol mung mesem karo weweh wangsulan. “Ah… kowe ana-ana bae, kayane aku ya biasa-biasa bae. Kowe iki ora ngerti apa sing ana ing pikiranku. Aku saiki malah anane lagi rada mumet nanging kanggoku perkara kuwi takgawe entheng”.

“Wah hebat kowe ya, kowe duweni sakabehane. Wonge sabar, gantheng lan liya-liyane. Apa sing ora kowe duweni?”

“Gono, kowe iki nek ngalem ya ngalem nanging aja ngono, aku dadi ora penak. Ora penake ngene, aku ndhak kemelem, njur maneh apa sing kowe kandhake neng aku mung omongan kosong ora ana maknane.”

“Ngene-ngene aku ya ngomong apa anane. Wis saiki ngene bae, kayane aku krasa ngelak banget. Aku pengin rasane ngombe.”

Mripate Gono karo mandhengke neng panggonan panganan ngarepe. Dheweke mengkerutke bathuke nalika wedang-wedange wis padha entek.

“Lho… kok wis padha entek, piye…?”

“Gon, saiki ngene bae, mumpung wektu ngaso iseh setengah jam maneh, aku takbali riyin ing omah njupuk wedang. Ya wis… tak tinggal kowe ya…”

“O… iya, ngati-ati ya…” Gono semaur karo mapan lendhehan neng ngisor wit asem.

****

Dina sing ditunggu-tunggu wus teka. Biange lan kanca-kancane padha ngawiti nata acara-acara sing arep dilampahi. Lomba sing arep dianake karang taruna desa Rejosari. Jumlahe lomba ana lima yaiku lomba balapan karung, bal-balan, pamedhar sabda (pidato ngagem basa Jawi), nembang sekar-sekar campurari lan lomba endahing omah, lomba iki kang ngutamake lingkungan omah resik, rapi, tertib lan apik kanggone disawang. Lomba kang pungkasan iki kanggo Biange Nol akeh sanget untunge. Ya merga desane dadi katon apik lan ing endi-endi omahe padha dicat, dalane wis ora jenes, taman-taman sing ana ing ngarepan omah duweni makna endahing desa. Manggon neng desa kaya ngene dadiaken ati tentrem tur adem ayem.

“Yul… apa kowe wus siap karo lomba nembang sekar-sekar campursari, kowe kan panitiane…?” takone Biange Nol.

“Siap dong! Kabeh wus kari mlaku. Acarane awit jam wolu, papan wus siap, kursi-kursi uga wus siap lan ora ketinggalan hadiah-hadiahe sing kanggo lomba iki wus padha siap…!”

“Nek wus ngono alhamdulillah,,,, trus saiki kowe rencanane arep ngapa?”

“Rencanaku arep menyang sarapan dhisik, kanggoku sing ngene iki wus dadi program wajibe aku. Paling ora suwi kok, senajan saiki wus jam setengah wolu. Kurang luwih setengah jam maneh acarane arep aku awiti. Karepku mengko wektu acara lombane ora mundur.”

“Oh… ya sukses bae kanggo kowe ya…” pangucape Biange Nol karo nglambaiake tangan.

Ora krasa wektune lomba-lomba wus dimulai. Lomba sing arep dhisik dhewe yaiku loma bal-balan neng lapangan desa. Bocah enom-enoman sing melu lomba wus padha neng tengah lapangan. Ana ing papan liyane Yuli lan Tutik sibuk dadi dewan yuri ana ing lomba nembang campursari. Lomba sing iki dianakake ing Balai Desa. Esuk iki sing nonton durung akeh, Awan saya awan Balai Desa katon kebak karo wong-wong sing padha nonton saka bocah cilik tekan wong tuwa.

Lomba-lomba liyane kaya dene lomba balapan karung lan pamedhar sabda dianakake awan-awanan, nunggu lomba-lomba sing esuk padha rampung. Saka umuran bocah cilik nganti umuran bapak-bapak uga ibu-ibu nekani anane lomba sing dianakake karang taruna desa. Dina kuwi desa katon apik, omah-omah wis katon nyegerke, rapi lan hiburan uga ana ing papan desa. Merga kuwi akeh wong-wong sing saka tangga desa padha nekani lomba. Lomba-lomba kuwi minangka hiburan gratis ana ing desa.

****

Wus seminggu anane lomba dianakake. Hadiah-hadiah uga wus diwenehake marang kang padha menang ana ing lomba. Biange Nol ngumpulake kanca-kancane kanggo maksud panutupan panitia lomba-lomba ing pengetan kamardikan Negara Indonesia utawa dikenal karo sebutan tujuh belasan.

“Kanca-kanca kabeh, alhamdulillah kita sampun nglampahi program kang kita rencanaake kala wingi. Kula aturaken matur nuwun sanget dhumateng kanca-kanca ingkang sampun paring pambiantu awujud menapa kemawon. Mugi-nugi ingkang sampun kalampahan ndadosaken desa kita langkung apik, adem ayem, rapi lan kita saged betah manggen wonten ing desa ngriki.” Biange Nol kanthi nutup pangandikane.

Sabubare saka kumpulan karang taruna Biange Nol mangkat mulih karo Yuli. “Mas, kayane lega sanget ya… dewe wus nglampahi program karang taruna.” Yuli coba ngajak Biange Nol guneman.

“Iya bener sanget… atiku saiki uga luwih lega lan bebane aku wus kurang. Aku saiki bisa nyawang desa iki kanthi seneng.” Nganti tekan omah anggone Biange Nol ngeterake Yuli. Sawuse Biange langsung mangkat mulih menyang omahe, kabeneran omahe ora kacek adoh saka panggonane Yuli

***** Rampung ****

Sunday, December 2, 2018

Nguri-Uri Kabudayan Jawi

“Mangga-mangga pak, bukune dipunpilih. Punika pak wonten buku enggal tur sae.” Kang Panut nawakake dhagangane karo ngulungake buku anyar marang satunggaling sing rawuh.

Dina iki rasane benter temenan, hawane panas lan sumuk dhasare mangsa ketiga. Ing sangisore wit ringin sangarepe mesjid katon kagelar buku-buku kang ngesemake kanggo sapa wae sing lewat kono. Panggonan iki akeh wong padha gemrubyuk nalika wayah sholat dhuhur kaya wektu iki.

Wong-wong kang sholat jama’ah rata-rata padha ngasoh sakrampunge sholat lan padha jejagongan ing serambi mesjid lan ana sing malah kondur. Ing saben dinane, saka wong-wong mau mesthi ana sing padha mampir ing gelaran buku-buku lan nontoni buku, uga ana malah sing njekel-njekel buku kaya-kaya wis kepincut pengin tetuku.

Ing tengahing wong sing padha ngrubung-ngrubung, ana sawijining wong kang ora manglingi maneh. Dheweke duweni watak ramah, sumeh, lan sapa wae sing takon marang dheweke diwangsuli kanthi wicaksana, malah kersa ngandharake buku-buku sing nate diwaca kang dirasa trep karo pitakone. Wong iki duweni jeneng kang Panut lan wis misuwur ing tlatah mesjid kang kanggo jama’ah.

“Wah.., iki mung apik judhul bukune.”

“Mboten pak, ing lebete ugi sae. Cobi priksani, ingkang nganggit bukune ugi nggih sampun wisuwur sanget lan kathah buku ingkang sampun dipunserat dening piyambake loh... pak, kejawi punika, menawi kula nembe mawon nggelar buku-bukunipun ing ngriki langsung ludhes blass... malih dados kertas ingkang saged dipunsak.”

“He..ha.. Kowe iki le ngendikan bisa wae,..”

“Inggih leres pak, buku-bukune kathah-kathahing ngrembag babagan kabudayan Jawi. Itung-itung sami dherek nguri-uri kabudayan punika. Mangga pak, bukune dipunpundhut.”

“Pancen bener sing kowe kandhakake. Akeh wong Jawa sing ilang jawane. Tuladhane menawa ngganggo basane dhewe wae padha kangelan, apa maneh ngilmu budayane. Kaya mau nalika Bapak arep mangkat saka ngomah menyang kene. Ana cah nom-noman loro lewat ngarepe Bapak mung nylonong tanpa dherek langkung dhisik. Ora mung kuwi, bocah-bocah mau padha karo gegujengan sisan. La.., menawa ana wong kang lagi mlaku liyane, ya apa ora ngganggu.” Ngendikane bapak Budi sing umurane kira-kira patangpuluhan.

“Mila kados punika pak, buku menika langkung sae kagem sinten kemawon. Miturut kula, mboten rugi dados tiang pinter lan mangertos samubarang ngilmu, punapa malih kang wonten kaitane kaliyan budaya. Ampun ngantos budaya kita kang luhur ical dipun gantos budaya kulon. Saged-saged samangke keturunan kita sedaya mboten saged tepa slira, sopan marang sapadha-padha, rukun, lan urip tentrem. Paling-paling wontene namung saingan mboten sehat.”

“O..ya wislah kene bukune taktukune!”

“He..ha.. punika nembe pilihan jempol, bakale boten gawe gelo pak! Kejaba mirah lan tamtunipun sanget migunani.”

“Terus regane pira iki?”

“Mirah pak namung sekawan dasa ewu mawon, kersane saged dados langganan.” Pak Budi langsung ngrogoh dompet saka saku mburine lan jupuk duwit cacahe patang puluh ewu. Sabanjure langsung ngucap maturnuwun lan nyuwun pamit.

Para kadang Kalawarti ingkang minulya. Urip bebarengan iku pancen wis angel, ananging aja digawe angel maneh dadekake bubrahing paseduluran. Mangga, padha guyup marang sapadha-padha lan aja nganti ana perkara cilik dadi perkara kang luwih gedhe. Menawa ana perkara kang angel utawa njlimet, coba dirembug luwih dhisik.

Kejaba iku, budaya Jawa kang sampun sae sanged mbekta katentreman kedah kita jagi gesangipun, amarga kanggo para siswa kang taksih sinau basa, sastra, lan budaya Jawa bisa dadekake luhur bebudine lan dedalane urip bisa lempeng ing dalan kang diridhoi dening Allah.

Cekap semanten, kepanggih malih ing crita sanesipun. Mugia seratan menika saged damel kita sansaya sadhar kaliyan budaya kita kang luhur lan sami kersa nguri-nguri lan jagi supados langkung misuwur. Kathah kalepatan anggenipun atur, nyuwun samudraning pangaksami. Nuwun