Showing posts with label Kitab/Serat/Primbon. Show all posts
Showing posts with label Kitab/Serat/Primbon. Show all posts

Tuesday, October 12, 2010

Perumpamaan Wayang

sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info
sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info

Salah satu perumpaman yang paling sering dipergunakan ialah perumpamaan wayang. Ini tidak mengherankan, karena gambaran mengenai pertunjukkan wayang yang demikian merakyat dan yang khas dalam kalangan orang Jawa, pasti menarik bagi para pendengar. Selain itu pertunjukan wayang menurut asal mulanya merupakan suatu perbuatan religius; kaitan dengan agama yang sekarang pun kurang lebih masih ada, menjadikan perumpamaan wayang cocok sekali untuk menerangkan hal-hal ilahi.

Sekalipun perumpamaan wayang merupakan suatu gejala yang khas Jawa, namun di lain tempat pun terdapat paralel-paralel. Pantas dicatat, bahwa teks tertua yang menyebut pertunjukan wayang di India, justru merupakan sebuah perumpamaan.

Adapun teks ini sebuah ayat dari Therigatha yang dikutip oleh Pischel dan yang terjemahannya berbunyi sebagai berikut:

"Kau, orang buta, menceburkan diri kepada sesuatu yang tidak ada, sama seperti kau menceburkan diri kepada suatu khayalan yang dipaparkan di hadapanmu... atau kepada suatu pertunjukan bayangan di tengah-tengah keramaian orang."

Dalam kutipan di atas titik persamaan ialah hal-hal yang tidak nyata. Dalam Jnanadeva pertunjukan boneka menggambarkan ketergantungan manusia pada Tuhan.

"Man vainly says that he is the agent of actions. He forgets that he is only an occasional cause.... They are like inanimate puppets in a show. The dolls fall down in a confrrsed fashion, as soon as the string that holds them together is taken away".

Gagasan yang sama dilukiskan oleh Ibnu al-'Arabi dalam Futuhat.

"Barang siapa ingin tahu arti sejati, bahwa Tuhanlah yang berkarya di belakang layar alam ciptaan, hendaknya ia memandang pertunjukan bayangan (khayal) dan bayangan-bayangan (Suwar) yang ditampilkan (sitara) pada layar, lalu memperhatikan siapakah yang berbicara dalam bayangan-bayangan itu menurut hemat anak-anak kecil yang duduk agak jauh dari layar yang dibentangkan antara mereka dan para boneka. Demikian juga bentuk-bentuk dunia ini; kebanyakan orang masih seperti anak-anak. Di sini kita dapat belajar, dari mana asalnya peristiwa-peristiwa yang dibeberkan (di layar). Anak-anak kecil tertawa dan merasa gembira, orang-orang dungu memandang hal-hal itu sebagai banyolan dan senda gurau, tetapi orang-orang bijak berpikir dan mengetahui, bahwa itu semua oleh Tuhan hanya diatur sebagai suatu perumpamaan, agar manusia tahu, bahwa hubungan antara dunia ini dan Tuhannya seperti antara boneka dan dalangnya, lagi pula bahwa layar itu merupakan tirai al-kadar (takdir) yang tak dapat disingkirkan olen siapa pun".

Sebelum Ibnu al-Arabi, Gunaid sudah mengatakan, "supaya hamba di hadapan Tuhan bersikap sebagai sebuah boneka (Sabah)".

Dari sastra Islam di Iran, Horten mengutip teks sebagai berikut:

"Lingkungan dunia ini, tempat kita hidup tanpa kesadaran, digambarkan dalam lampu-lampu di panggung. Matahari yang bersinar serta dunia adalah lampu-lampu, sedangkan kita adalah
boneka-boneka yang hidup dalam cahaya lampu ini tanpa kita mengetahuinya." 


"Dalam bayangan-bayangan yang bergerak dilayar, orang bijak melihat makna yang lebih dalam, yakni bahwa gambaran kehidupan lewat dan lenyap dan bahwa hanya sang dalang yang menggerakkan panggung dunia, tetap ada."


Gagasan pokok yang ditampilkan ialah segala makhluk serba tergantung, tidak lestari, bahkan tidak nyata. Marilah sekarang kita tinjau bagaimana perumparnaan mengenai wayang dijabar kan dalam sastra Jawa. Dalam pupuh-pupuh terakhir Serat Centhini (edisi cetakan) diceritakan, bagaimana Jayengresmi, Jayengraga dan Kulawirya bercakap-cakap dengan tuan rumah, Kidang Wiracapa.

Tuan rumah itu membicarakan wayang, gamelan, tari topeng dan ludruk dan akhirnya wayang. Yang menjadi titik pangkalnya ialah apakah pertunjukan-pertunjukan itu halal atau tidak. Bukankah pertunjukan itu berlawanan dengan hukum agama yang tidak hanya melarang membuat gambaran-gambaran mengenai makhluk-makhluk hidup, melainkan juga memandangnya. Itu memang benar, selama penonton terserap oleh gambar-gambar itu dan tidak melihat lebih jauh. Jejer-jejer wayang lalu menjadi berhala-berhala yang tidak boleh kita pandang (Centhini V,354, "brahala cegah tinonton") dan cerita-cerita dalang lalu tak lain daripada omong kosong dan kebohongan.

Tetapi terdapat cara lain untuk menonton wayang dan itulah yang diterangkan dengan panjang lebar oleh Kidang Wiracapa kepada tamu-tamunya.

Teks (Megatruh)  
(Centini V, 359-367)

2. Kae Kidang Wiracapa lon amuwus,
di ragil Kulawiryeki,
mungguh purna ning pandulu,
susurupan ing aringgit,
kakekate kang binatos.
3. Janmotama karya lejem ing pandulu,
sasmita ning Hyang sejati,
dalang la(n) wayang dinunung,
panganggon Hyang mawarni,
Kk)arya upameng pandulon.

4. Kelir jagad gumelar wayang pinanggung,
asnapun makluk ing Widi,
gedebog bantala wegung,
belencong pandaming urip,
gamelan gending ing lakon.

5. Titah ing Hyang tanpa wilis ing tumuwuh,
kabehe dadya ling-aling,
kang tan olih ing pituduh,
tan mulat ing Hyang sejati,
kandeg warn rupeng kono.

6. Tingalipun dadya bawur bingung lawung,
saking tan wruh ing kejatin,
kesasar ing merga ewuh,
tan wrih sampurneng pangeksi,
pu(r)na ning katon tinonton.

7. Karya lengleng warna ning tulis puniku,
tulis ing tyas wisesa ning,
kersa tan lyan dirinipun,
mengidul ngetan lumaris,
ngalor atanapi ngulon.

8. Ngawiat lan ngandap tengah tan kadunung,
dunung panuksma ning jati,
suksmanen sasmitanipun,
lawan asma ning Hyang Widi,
wangsit ing kersa tan ewoh.

9. Kang tan owah saking datipun Hyang Agung,
wenang mu(r)ba miseseki,
pan lestari purbanipun,
anunggal tan tinunggali,
kasucian ing Hyang Manon.

10. Mahasuci tetep kasucianipun,
urip mulya ning kerseki,
kersa tan kelawan kalbu,
mangun eski dalang luwih,
graita cipta ngon tinon.

11. Asasmita wadine pinareng semu,
tanalyan sakeng pribadi,
mulya ning sasmiteng kayun,
haib ing Hyang kang hakiki,
les ning tan kecambor-cambor.

12. lngaranan kun hidayat ajujuluk,
la takyun wiwinih diri,
saengga dalang awuyung,
tanpa wayang li(ng)lung angling,
tan arsa garap lalakon.

13. Rampung kang carita kakawin aguru,
kang ngundang dereng lumaris,
wus tampi pangopahipun,
wus wisan durung mucuki,
alekas tan bedol kayon.

14. Sakehe kang myarsa miwah kang andulu
yen kinira dalang lungid,
wong pada rarasan kanyut,
kawilut lengleng ningali,
ki dalang adi kinaot.

15. Suwung ing pawayangan rame kelangkung,
lir gerah gamelan muni,
tan ana rupa ning ketuk,
kecer gender rebab suling,
saron gambang kendang kenong gong.

16. Ingulatan ki dalang tana kadulu,
sareng lekas manggung ringgit,
wis antek caritanipun,
ki dalang aneng ing endi,
karipan ingkang anonton.

17. Ia sapa kang ananggap duk ing dangu,
dalang durung manggung ringgit,
jejer ing Jenggala prabu,
ngelaya ngideri bumi,
Jenggalane nut tan adoh.

18. Puniku di ragil lelejem ing ilmu,
panglepasan ing alungid,
ginraita jatinipun,
semu ning dalang lan ringgit,
ywa korup mring kang tinonton.

19. Lir ing basa di ragil puniku wau,
mungguh Hyang kang Mahasuci,
kang minangka dalang luhung,
karya titah ing kiteki,
duk dereng lahir saking bok.

20. Pan wus rampung takdire pastinireku,
begja cilakanireki,
lan dawa cendak ing tuwuh,
cabar tuwas wus binagi,
duk meksih megeng neng gedong.

21. Gedong limput paluyutan ing alimut,
duk lagya wijil ing wiji,
caritanira wus rampung,
samendang tan kurang,luwih,
bijaksana ning Hyang Manon.

22. Hyang Mahagung puniku dalang linuhung,
pangkat lahir ing jasmani,
myang istidlal kang maujud,
dadi ning ringgit neng kelir,
dalang kang murbeng lalakon.

23. Inggih dalang sejati puniku ratu,
kang murba solah ing urip,
kang sineren mring Hyang Agung,
nampeni ayating takdir,
tabiat bawa ning kang wong.

24. Ratu kang minangka wrana ning Hyang Agung,
ratu nut takdir ing Widi,
wus dadya neng lokil makpul,
sang ratu tan anduweni,
drema nyondongi lalakon.

25. Pocapan wus aneng pribadinipun,
sang ratu tan angowahi,
asor luhur ing sedarum,
kang siniksa kang sinung sih,
wewengkon wadya ning katong.

26. Pan wus samya tinakdir kala ning dangu,
pinolah pribadyeng Widi,
wus dadya saderengipun,
pinolah aneng ing kelir,
tinurut dadya lalakon.

27. Pengganjare lan paniksan sang ratu,
kang tinampik kang pinilih,
kang sinaput kang sinertu,
kang rinikat kang linami,
pon wus kersa ning Hyang Manon.

28. Kersa ning Hyang kikis neng kalbu ning ratu,
anungge nunggal pakarti,
titi ning wadya bala gung,
sang sri tan wuk ing pangiksi,
katon kelawan Hyang Manon.

29. Paningal ing ratu maring tantranipun,
lir dadalang myat ing ringgit,
tan kalempit limputipun,
suka sikune sasiki,
geng alit pan wus katonton.

30. Pan ki dalang sejati-jati ning ratu,
sang ratu gentya ning nabi,
nabi gentya ning Hyang Agung,
ratu nabi prasasat ing,
Hyang Mahagung kang kadulon.

31. Kang puniku di ragil Kulawiryeku,
susurupan ing ilmi,
kang mungguh lirahipun,
sarak sarengat ing nabi,
wondening tingkes ing batos.

32. Ing panganggep anggep ing piyambakipun,
dadalang kelawan ringgit,
tanapi gamelanipun,
kolak gedebogireki,
myang kelir lawan belencong.

33. Panwus pupul papal sawiji ning wujud,
dadalang diri ning urip,
urip kang latip puniku,
pan angling ing urip budi,
budi ngling ing dalang manon.

34. Solah tingkah muna muni ning rageku,
puniku jati ning ringgit,
molah neng kelir jagat gung,
pinolah urip ing budi,
raraga nandang lalakon.

35. Kaelokan Hyang Mahagung karya dunung,
panuksma ning rasa jati,
jati ning rasa roh kudus,
nelahi urip ing ringgit,
gending janturan ing lakon.

35. Panuksma ning suksma ring raga puniku,
nuksma ning dalang mring ringgit,
patembayan ing apagut,
ing badan kalawan budi,
tan kena selaya ning ro.

37. Osik ing tyas katampen lahir ing tutuk,
dadya raraga kang angling,
sereng sareh ing pamuwus,
tar wistara ling ing budi,
mung raraga kang miraos.

38. Ing atitah kita puniki kawengku,
ring budi diri ning urip,
punapa kang kita remu,
puniku lakon ing ringgit,
kita piambak katongton.

39. Kang anonton dadya saksi ning tumuwuh,
awon pened ing rageki,
suwur riti ning andulu,
niteni solah ing urip,
samya anandang lalakon.

40. Kang andulu tan andulu dalangipun,
namung ngaeksi riringgit,
sasolah pucapanipun,
surup lir nglinge pribadi,
purba ning dalang tan katon.

41. Pan mako(te)n surup purna ning pandulu......


Terjemahan:

2. Dengan pelahan Kidang Wiracapa berkata, Adikku Kulawirya, mengenai pengertian yang sempurna, arti mendalam dalam pertunjukan wayang, dan kenyataan dalam batin,

3. (maklumlah) oleh manusia sempurna itu dijadikan sasmita (lambang) yang menunjuk kepada Tuhan. Dalang dan wayang diberinya tempat (arti) yang sejati, yaitu sebagai cara menggambarkan bagaimana Tuhan itu bertindak. Orang bijak membuat perumpamaan sebagai berikut:

4. Kelir itu jagad yang kelihatan, wayang-wayang yang ditancapkan di kiri dan kanan menggambarkan golongan makhluk-makhluk Tuhan. Batang pisang ialah bumi. Blencong adalah lampu kehidupan. Gamelan ialah keserasian antara peristiwa-peristiwa.

5. Makhluk-makhluk Tuhan bertumbuh, tak terhitung jumlahnya, tetapi mereka semua menghalangi pemandangan. Manusia yang tidak rnenerima bimbingan tidak melihat Tuhan sesungguhnya, tetapi terkandas dalam rupa dan warna.

6. Pandangannya kabur dan tidak menentu, lenyap dalam ketiadaan, karena ia tidak melihat kenyataan. Ia tersesat dijalan penuh kesukaran, ia tidak tahu kesempurnaan dalam pengertian, arti sejati mengenai apa yang ditonton.

7. Keindahan tulisan ini (yaitu alam semesta yang tercipta) menimbulkan rasa rindu. Itulah tulisan hati, ungkapan dahsyat kehendak yang tidak berbeda dengan Dia sendiri. Manusia itu entah ia pergi ke Selatan atau ke Timur,

8. entah ke Utara atau ke Barat, entah ke atas atau ke bawah, Tuhan tidak dijumpainya. Bila Anda ingin menyelami kenyataan dengan cara yang tepat, selamilah lambangnya, yaitu dalam nama-nama Hyang Widi, dalam ungkapan kehendakNya yang tidak mengenal rintangan,

9. yang tidak menyimpang (tidak berbeda dengan) dari Dat Yang Maha Luhur yang berkuasa menciptakan dan meraja, pemerintahanNya lestari. Dialah tunggal tidak tercampur sesuatu yang lain. Kesucian Tuhan yang melihat segalanya

10. sempurna, tak berubah. Ia hidup dalam kemuliaan kehendakNya, kehendak itu tidak mempunyai hati (sebagai organnya). Terbakar oleh rasa rindu dalang mulia membuat gagasan, Ia ingin dilihat.

11. RahasiaNya diungkapkanNya lewat lambang-lambang. Rupanya Ia lalu terbagi, tetapi di luar Dia tak ada sesuatu. Lambang yang mulia itu menunjukkan tersembunyinya hakikat Ketuhanan sejati, utuh dalam kemurniannya yeng tak tercampur.

12. Ia disebut Kunhi dayat, namanya la ta'ayyun (tidak terinci), berasal pada dirinya sendiri. Ia ibarat seorang dalang yang mengalami ekstasis, tanpa wayang ia berbicara bagaikan orang yang mengigau. Ia tidak akan mementaskan sebuah lakon.

13. tetapi ceritanya sudah tamat dengan pernikahan serta bergurunya (para pelaku). Dia yang mengundang dalang itu belum datang, namun dalang sudah menerima upahnya. Sudah selesai namun belum dimulai. Ia telah memulai tanpa mencabut kekayon dari batang pisang.

14. Semua yang menyaksikan pertunjukan wayang merasa terpesona bila sang dalang sungguh pandai. Mereka terhanyut dalam menonton permainan sang dalang yang ulung.

15. Di pewayangan terasa ada kesunyian, namun gerak-geriknya ramai juga. Bunyinya gamelan seperti guntur, namun tak ada ketuk atau kecer, gender, rebab, suling, saron, gambang, kendang, kenong atau gong pun tidak kelihatan.

16. Orang mencari si dalang, namun ia tidak kelihatan. Pada saat ia mulai dan mempersiapkan wayang-wayangnya, pergelaran sudah selesai. Di mana gerangan si dalang? Para penonton merasa terkantuk.

17. Siapakah mengundangnya pada saat ia belum mempersiapkan wayang-wayangnya? Lakonnya ialah pengembaraan raja Jenggala mengitari bumi, namun Jenggala turut dan tidak tinggal jauh dari raja.

18. Inilah, adikku, suatu ungkapan simbolis mengenai ilmu tertinggi, pewartaan mengenai kebijaksanaan yang diselami sampai hakikat yang sejati. Bila mendengar perumpamaan mengenai dalang dan wayang supaya jangan salah paham mengenai apa yang kau tonton.

19. Arti ajaran luhur ini, adikku, ialah begini. Yang Mahasuci adalah dalang yang luhur. Ia menciptakan kita semua. Sebelum kita dilahirkan dari kandungan ibu kita.

20. Ia telah menentukan segialanya sehingga tak dapat diubah, kebahagiaan dan kecelakaan, hidup panjang atau pun pendek, kegagalan maupun keberhasilan, itu semua sudah dibagikan pada saat kita masih terdapat sendirian dalam rumah,

21. tersembunyi, diliputi oleh selubung dan tak kelihatan. Pada saat benih keluar, ceritanya sudah tamat. Tidak berlebihan, tidak berkekurangan, berkat kebijaksanaan Dia Yang Melihat segalanya.

22. Yang Maha Luhur itu ialah dalang yang mulia. Penampilan lahiriah, pembagian menurut golongan-golongan makhluk-makhluk materiel serta penampilan segala sesuatu yang ada, itulah wayang-wayang di kelir. Sang dalanglah yang menguasai lakonnya.

23. Dalang sejati juga sama dengan sang raja yang menguasai perbuatan semua makhluk yang hidup. Oleh Yang Agung diberi pewahyuan (hrf. tanda, petunjuk) mengenai takdir, alam dan tabiat manusia.

24. Raja itu berfungsi sebagai selubung bagi Yang Agung. Ia mengikuti takdirNya yang tertulis di “lokil makpul". Ia sendiri tidak berkuasa terhadap takdir, ia hanya dapat menyetujui lakonnya.

25. Kata-kata yang mengiringi lakon itu boleh diucapkannya sendiri. Tetapi raja tidak dapat mengubah nasib kawulanya, apakah direndahkan atau ditinggikan, disiksa atau dilimpahi anugerah.

26. Itu semua sudah ditakdirkan oleh Hyang Widi serta digerakkan. Sebelum digerakkan di kelir, sudah disusun menjadi sebuah lakon.

26. Apakah sang raja memberi ganjaran atau siksa, apakah ia menolak seorang atau memilihnya, melimpahkan anugerah atau membuangnya, menyelesaikan dengan cepat atau menunda, itu semua kehendak Dia yang Mahatahu.

27. Kehendak Tuhan tersembunyi di dalam hati sang raja. Dialah yang melaksanakan kehendak itu dan dengan demikian manunggal dengan Tuhan karena perbuatannya. Dengan mengawasi rakyatnya pandanganraja mencakup segala sesuatu sehingga itu nampak baginya dengan bantuan Yang Mahatahu.

28. Raja memeriksa rakyatnya seperti seorang dalang memeriksa wayang-wayangnya. Tak ada sesuatu yang terselubung atau tersembunyi. Perbuatan baik dan buruk setiap orang, besar atau pun kecil, itu semua dilihatnya.

30. Dengan demikian si dalang sungguh merupakan (gambaran sejati) sang raja. Raja itu wakil Sang Nabi, sang Nabi wakil yang Maha Agung. Bila kita memandang raja atau Nabi, kita seolah-olah memandang Yang Maha Agung.

31. Begitulah, adikku Kulawirya, arti mendalam mengenai ilmu tentang aspek lahiriah dalam agama hukum yang disampaikan oleh Sang Nabi. Mengenai ikhtisar aspek batin,

32. itu terdapat bila kita memandang diri kita sendiri. Dalang dan wayang, gamelan, kotak (untuk menyimpan wayang-wayang), batang pisang, kelir dan lampu

33. menjadi satu dalam satu wujud. Si Dalang adalah kehidupan sendiri, kehidupan halus. Yang dimaksudkan dengan kehidupan ialah budi; adapun budi ini ialahyang dimaksudkan dengan dalang yang mahatahu.

34. Perbuatan, gerak-gerik dan ucapan badan itulah arti sejati wayang-wayang. Badan mengalami peristiwa-peristiwa yang sudah ditentukan (lakon).

35. Sungguh menakjubkan, Yang Maha Agung menentukan saat rasa memasuki (badan). Rasa itu sebetulnya roh kudus, yang menyinari kehidupan wayang-wayang, lagu dan dialog dalam lakon.

35. Masuknya suksma ke dalam badan ialah masuknya dalang dalam wayang-wayang. Raga dan jiwa demikian manunggal, sehingga tidak lagi dapat dibedakan kedua unsurnya.

37. Pikiran hati diambil alih dan dituturkan oleh mulut, raganya yang berbicara, dengan kata-kata keras atau tenang. Bicaranya budi tak dapat didengar, hanya ragalah yang merasakannya.

38. Demikianlah kita, makhluk-makhluk dikuasai oleh budi, oleh kehidupan sendiri. Segala sesuatu yang kita alami ialah lakon pertunjukan wayang. Kita sendirilah tontonannya.

39. Penonton menjadi saksi mengenai segala sesuatu yang hidup. Baik buruknya badan bagi penonton yang melihat dengan saksama dan jauh sekitarnya bagaimana hidup itu menampilkan diri, hanya berwujud mengalami secara pasif skema peristiwa yang sudah pasti (lalakon).

40. Penonton tidak melihat sang dalang, hanya wayang-wayang yang bergerak dan berbicara. Rupanya merekalah yang berbicara, tetapi orang tidak melihat sang dalang yang menggerakkan wayang-wayang.

41. Demikianlah pandangan yang sempurna dan mendalam (mengenai wayang).

Di sini dihadapkan dua cara menonton wayang. Keduanya melihat dalam pertunjukan wayang itu lambang mengenai pertunjukan wayang ilahi, tetapi pada dua tahap yang berbeda-beda. Yang satu dalam kerangka agam hukum, yang lain menurut suatu ajaran esoteris. Yang satu melihat seluruh dunia sebagai suatu panggung yang luas, tempat berbagai golongan makhluk seperti wayang-wayang memainkan perannya. Mereka yang berhenti pada segi lahiriah tidak melihat, bagaimana mereka semua hanya merupakan piranti dalam tangan Sang dalang Ilahi. Menonton bagi mereka menjadi halangan dalam menemukan sang dalang.






* Sumber:  P.J. Zoetmulder, Manunggaling Kawula Gusti, Pantheisme dan Monisme Dalam Sastra Suluk Jawa, Cetakan kedua, 1991.
sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info

Tuesday, November 24, 2009

Babaring Kahanane Kuku Jempol lan Driji tangan

sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info
sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info
A. Aran lan watake Kuku Jempol
1. Benggala Akik. Iku arane jempol kang gedhe, kukune nonjol lan atos. Watake: wani, kendel, gedhe nafsu birahine, engga kerep rabi lan kerep pegatan. Uripe bisa becik, yen nyambut gawe marang wong liya. Nanging wong iku seneng bebas, nyambut gawe dhewe lan gemang kaiket.
2. Wadhungan. Arane jempol kang gedhe, kukune kandel lan pucuke amba. Mratandhani yen wong iku kasar panggaweyane, seneng ing panggonan sepi (desa, pegunungan). Lan ora cocog marang gaweyan alus.
3. Tiganan. Arane jempol kang rada bunder, kukune alus, warna putih rada abang. Mratandhani wong iku alus solah-tingkahe, pinter macak sarta awet enom.
4. Kawibawan. Arane jempol kang sedhengan, kuku pesagi warna abang. Mratandhani wong iku tliti ing gawe, akeh srawunge, sarta dhuwur drajate.
5. Gundhukmanik. Arane jempol kang kukune cilik lan nemplek ing daging. Mratandhani yen wong iku pinter nanging ora kuwat nampa drajat.
6. Kalakonang. Arane jempol kang kukune bunder, cilik, lan nonjol metu. Mratandhani yen wong iku keras watake, nanging sering bingung, yen duwe karep kesusu, lan ora dipikir mateng.
7. Pesagen. Arane jempol kang bujel lan kukune pesagi. Mratandhani yen wong iku uga bujel atine, tanpa kapinteran, lan ora nduweni drajat.
8. Ombaktirta. Arane jempol kang mliyak-mliyuk. Mratandhani yen wong iku watake brandhalan, kakehan akal, sembrana, yen nyambutgawe sakepenake dhewe.
9. Pamenang. Arane jempol kang kukune kandel lan mlengkung banget balunge. Mratandhani yen wong iku watake wani, nanging boros, wani rekasa, nangingseneng ngabotohan. Yen nuruti hawa-nepsune bisa cilaka.
10. Ariyan. Arane jempol kang rada bunder, kukune warna putih kemeleng. Mratandhani yen wong iku watake pinter ing pakaryan, sarta bisa njaga tingkah-lakurie.
11. Kencana. Arane jempol kang jejeg, kenceng lan dawa. Mratandhani yen wong iku keras, teguh, lan cukat ing samubarang gawe.
12. Sengkala Angin, Arane jempol kang kandel pucuke, lan kukune cilik mapan ing tengah-tengah. Mratandhani yen wong iku asring was-was, kaweden, bingungan. Ing salawase urip pangkate cendhek.

B. Babaring kahanane kuku driji tangan
1. Kuku driji kang dawane kebangeten lan warnane pucet. Mratandhani yen wong iku ngelmune muluk-muluk (teoritis) nanging kurang praktek, nganti kerep ngalamunake ilmune, sarta rada kesed, nanging yen nemu parigawe asring mangu-mangu.
2. Kuku driji kang sedhengan, warna putih rada abang. Mratandhani yen wong iku becik ing pakaryan, resikan, lan duweni rasa paseduluran kang gedhe.
3. Kuku driji kang cendhak, pesagi, tur tatar (rata). Mratandhani yen wong iku cilik wibawane, rada klemak-klemek, angel srawung, angel sugih, cendhek kawruhe.
4. Kuku driji kang langsing. Mratandhani yen wong iku alus watake, nanging sering was-was, gampang antuk kacilakan. Kurang kawibawan. ,
5. Kuku driji kang dawa, bunder, warna kuning. Mratandhani yen wong iku jujur, sabar, pinter, sarta dhuwur drajate, lan bisa urip mulya kayo anak bojone.
6. Kuku driji kang lancip mangisor, utawa kaya wiji timun. Mratandhani yen wong iku asring was-was, bodho, gampang kaget, gampangkena lelara, ora kuwat rekasa.
7. Kuku driji kang lancip pucuke nanginggedhe lan kandel. Mratandhani yen wong iku keras wateke, ora tetep papane, seneng rabi lan seneng lungs adoh.
8. Kuku driji pesagi, lan sisih ngisor rada tancip. Mratandhani yen wong iku ora duwe kawibawan, bodho, pangkate cilik.
9. Kuku driji gedhe lan akeh garise. Mratandhani yen wong iku susah lan tampa bebaya. Nanging garis mau ora salawase katon ing kuku. Mula manawa garis mau wis ilang, lan kukune katon resik, mratandhani yen bakal antuk berkah.
10. Kuku driji kang akeh serate. Mratandhani yen wong iku kerep nemu kesusahan, adoh saka sanak sedulur, bisa coati ing ngendi pagan.
11. Kuku driji kang memper kikir. Mratandhani yen wong iku bakal antuk alangan gedhe, utawa kacilakan.
12. Kuku driji kang akeh pleg utawa titik-titike ing sisih ngisor. Mratandhani yen wong iku lagi ana ing sajroning bebaya gedhe, kang bisa uga tekan ing tiwase.

Mangkono bab babaring kahanane kuku jempol lan driji tangan kaya kang kapethik saka "Kitan Primbon Bektijamal Adammakna" babon asli kagungan dalem Raden Hadipati Danureja VI iya Kangjeng Pangeran Harya (KPH) Tjakraningrat, kang rinumpaka Bening warise asma RW Soembogo. KPH Tjakraningrat iku kapetung bangsa luhur gedhe tarak-bratane lan banget migatekake marang kasusastran Jawa iya kawruh kapujanggan. Buku seratan liyane kayata: Kitab Adammakna, Serat Anglingdarma, Pakem Ringgit Gedhog, Babad Dhaka Kedhiri, Babad Kebumen, Babad Mataram, Bedhahing Pajajaran, Babon Jangka Jayabaya (31 jilid), Sruni, Spei, Jalasutra. lsp.

[ sumber: DL XXXIX-26 ]
sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info

Thursday, November 12, 2009

Kitab Mantra Yoga

sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info
sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info

Kitab Mantra Yoga

Saka kitab Sonteng kawuwuhan bab manunggale mantra warna-warna dalah keterangane

dening:
Ki Trunarimong lan Sang Indrajati
( 185 wejangan )
Kaetjap Kaping VI – 1956
Wedalan: Toko Buku “Sadu Budi” Solo

*** * ***

1. Ngelmu Na'sabandiah, sorogane saka panuwunan ing 'Kodrat pribadi, lakune saka kredjeting dzat kita, manawa wus bisa djumeneng patrape, bandjur katataa kalawan eneng-ening, dumu­nung ing asepi uga wantah bae panuwune.

2. Ngelmu Ghaibulagujub, kawasane bisa mudjudake apa kang sinedya, lakune, saka gaibing dzat kita pribadi. Kabeh iku, pirantine kaanggo mudjudake kaelokan, kanti saka panuwun mahas ing ngasepi.

3. Ngelmu Sepi, kawasane bisa nggantjangake laku, mawa angin, lakune saka napas kita ka-ampet saenteke, manawa wus tumeka, nupus bandjur djumeneng pribadi.

4. Ngelmu Mubin, kawasane bisa mudjudake kang sinedya ana ing ngalam donja, lakune saka megeng tanapas kita.

5. Ngelmu Mu’in, kawasane bisa mudjudake ing kaelokan lakune saka ing napas kita.

6. Ngelmu Ahjatsabitah, kawasane bisa nekakake kaelokan ana ing ngalam donja, lakune saka nupus kita.

7. Ngelmu Barajan, kawasane bisa mudjudake tjipta, lakune saka roch djasmani kita pribadi.

8. Ngelmu Mahbut, kawasane bisa gawe apesing dumadi lakune saka roch rochani kita.

9. Ngelmu Makdum-sarfin, kawasane bisa mudjudake pratanda, panjoroge saka emating ati sanubari, lakune angon lebu metune napas kita.

10. Ngelmu Satariah, sorogane katarik saka panuwunan wahjaning djedjantung, lakune angon keketek kita, kawasane bisa nglerepake wong.

11. Ngelmu Sirasab, sorogane katarik saka panuwunan, metu saka pambudi kita pribadi, kawasane kinedepan ing para wong, lakune mepet witjara.

12. Ngelmu Charadjek, sorogane katarik saka djinem, kawasane kinasihan ing ratu, lakune saka pamijarsane kuping kita.

13. Ngelmu Madjelis, sorogane katarik saka suksma, lakune saka pangganda, kawasand bisa ginugu saudjare dening sasamane ngaurip.

14. Ngelmu Fatakur-rachman, sorogane saka panuwu­naning rahsa, lakune lawan pangrasa kita pribadi, kawasane ora kena luput.

15. Ngelmu Sufi, sorogane katarik saka panuwunan lawan madi, lakune kalawan warna kita.

16. Ngelmu Chafi, sorogane katarik saka panuwunan ing wadi kita, lakune kalawan ing rupa kita, sakarone iku kawasan luput ing goda rentjana.

17. Nijate adus ing dina malem Djum'at
“Nijatingsun adus ing telaga Nirmala, banjune tirta marta, sutji ndjaba sutji ndjero, katurunan lintang Sukra, ambuka sarining gampang, kang tak tjipta kang tak sedya teka gampang, gampang, gampang, gampang, katekan karepku".

18. Nijat adus ing malem pasaran Pon
“Bismillahi al rachman nir rachim, nijatingsun adus ing malem pasaran Pon, kalembak ananing wadon, surja ananing lanang, nur tjahja mulia, mulia saking karsaning Allah, la ilaha ila-Ilah, Muchammad-Rasulullah".

19. Nijate adus ing dina malem tanggal sapisan
”Nijatingsun adus banju sutji mili teka Mekah, sun dusaken badaningsun, sutji ndjaba sutji djero, sirna kang ala tuwa, kari kang bagus anom".

20. Sumbaga adus
“Nijtingsun adus ing telaga sari, banju sutji, den edusi para Nabi, den kosoki para Wali, den turuni tjahjaning para Widadari, bjar, mubjar, gumebjar badan sariraku".

21. Sumbaga raup
“Nijatingsun raup banju ing telaga mulia, tanganku salaka mantas, wadanaku mantjur kaja katja benggala sinangling, ling dumeling, singa ndulu marang aku pada pangling".

22. Sumbaga sisig
“Nijatingsun sisig, banjonku nila desti, untuku tedja malela, gusiku si djumpi keri, lambeku srengenge kembar, manis saking lidahku nadyan kabeh pada sisig, mung ingsun sarining patut".

23. Sumbaga pupur
“Nijatingsun pupuran, pupurku sarining tjahja, widadari pada paramarta, warnaku Nabi Jusuf, suwaraku Nabi Dawud, singa ndulu marang ako teka kedap teka lerep, teka welas teka asih".

24. Sumbaga ngrembug pupur
”Nijatingsun ngrembug, pupur melik -melik kaja lintang, warnaku kaja prada binabar, alisku kiwa Sri pantes, alisku te­ngen Sri kemat, pipiku kiwa Sri ruket, pipiku tengen Sri pulut, bathukku Sri asih, singa ndulu marang aku teka welas teka asih, asih, asih, asih marang ingsun”.

25. Sumbaga kadaton minulja
“Ja ingsun sumbaga kadaton kang minulja, singa ndeleng pada kapentjut ing warnane Sang Udajijitna, teka ndongong teka ngengleng, ndulu sariraku".

26. Sumbaga panganten
“Ja hu kirap sawudjud, karoning tunggal sadjati, sang kyai panganten, pangarihe kuda lalejan, patahingsun Sang Kamadjaja lan Ratih, kang angsung tjahja Hyang Djagadpratingkah, para Dewa pada mara turut kukusing dupa, pada paring rupa, Hong ilaheng awighnam astu namas siddham, sinidiha dera Sang Murweng Djagadpratingkah”.

27. Sumbaga setagenan
“Adi kula, rupa kutane ingukir, urip tan kena ing pati, gumawang sarining bumi, mantjur tjahjane si Djajakusuma, ija aku si Djajakusuma, teka welas teka asih, pada ndongong pada ngengleng singa ndulu badan sariraku, saking karsane Kang Akarja Padhang Peteng".

28. Sumbaga lungguh
“Guru lungguh, Kala lung, sabuwana, ja aku lelananging djagad, djin sjaitan ora katon, kang katon, kadjaba mung aku kang katon sarinane sawengine ana sangarepe (a) wong sa………. (b) si ……………

29. Sumbaga wawan sabda
“Kuwung-kuwung pangadegku, tedja mantra paningalku, gelap sewu suwaraku, teka welas teka asih, (a) si………… maring aku, (b) wong sa………….. maring aku".

30. Sumbaga tjahja
Sadjroning padjagongan jen rumasa kalah bagus, dilebur: nganggo mantra, “Manik lebur dening tjahja, tjahja lebur dening manik, kabeh-kabeh pada surem,, mung ingsun ingkang amancorong”.

31. Kalane lumaku adoh utawa ana ing padunungan sepi
Mangkono uga nijatt puasa, supaja betah ora mangn, mustija mantra:
“Sang kumala putih, sang manik putih, angadeg sundul ing langit, guluku sa'edom, ususku sa'dami-aking, bungah tanpa njandang, wareg tanpa mangan, antjer tanpa nginang, sager tanpa ngombe, sager, sager wus kodrating Allah".
Lakune ora kena ngaruh-aruhi wong mangan, lan tawekal njegah kapengin pepanganan.

32. Mantrane lumaku adoh
Darapon ora wegah lan kesel: mantram Puter-aguling.
“Allahuma bumi sakilan djagad sakilan wesinira kurukala puteran sallallahu 'ali kaera kalifat Muhammad”.

33. Iki donga tingkep
Darapon slamet bijung lan anake kang den kandhut.
“Allahuma adj’aldjanini waladan salichaha achriz hu min­badhni amihi sahlan sofijan wa tak wil ngumurrohu wa assalamati fidini wadunja wal acherotu innaka 'alakulli saiin kodirun".

34. Mantra ngedohake sjetan tan hantu
Jen kawatja kaping 3 lumpuh luluh sjetan hantu iku.
“Allahuma adj'al iblisa minassaitonir radjim innaka 'alakulli sjaiin kodirun innafatahna laka fatchan mubina nasru minallohi wa fatchun koribun wabasir wabasiril mukminina au'dartu lekuli hawalin, lailahaillalah Muchammad-rasullulahu likuli gamin wahamin massa Allah walikuli mashitin innalilahi wainna illaihi rodjiun".

35. Mantra pudji supaja bagas kuwarasan
“Allahuma lakalhamdu 'alaena 'alamna wanasaluka biismikaladi huwaakthamu 'asmaika biannaka lana malikun, waanaka alamatasa’u minamrin ja kunu, naskaluka anla tansina dikri kabira chamtaka ja archama-Rochimin".

36. Donga slamet jen nenunggang
Darapon sumingkir ing bentjana lamun nunggang prau.
“Subachanalladi sachara lana hadha wamakuna lahu mizqa­rabin wiainna ilalrobina lamungalibun".

37. Donga tetulak ambah-ambahan manawa pinudju ana lelara
Winatja saben bangun esuk.
a) “Allahuma aksep analbala'a malajakzifuhu gaeruka".
b) “Allahuma azngalna minalqanitin waltadj ngalna minalqanitin washalilah’ali zaea kalifah Muchammadullah wa sachabah adjma'in subchana rabika rabbil’izatu 'amajashifun assalamu 'alalmursalina walchamdu lillahi robil'alamin".

38. Donga tulak bilahi saka nijat ala
“Allahuma bali abalija turawali awaija ijaka nakbudti waijaka nasta'in birachmatika ja archama rachimin".

39. Donga supaja tansah djembar atine
“AIIahuma ja'aliju ja'adimu ja kalimu ja alimu anta rabbi wa'ilmuka chasbi fanik marobbu rabbi wanikmal kasbu tansuru mantasa’u waantaldjidjul rachimu naskalukalishmata fi alkarkati wassukunaba walkalimati walliradati walchutharati minassukuki wadhuduni wa alauha mi safirati l.l.l. lilqulubi 'anmuthala 'atilgujubi paqadibtaIajaImukminuna warabu zulzizalar sadidan wa id-jaqulum munafiquna wa aladina l.l.l. fiquiubihim mardun maws adnal Lahu warusulahu illagurura patabina waansurna wama qadarullahu chaqqafadlihi walardla djami'an qabadhnuhu jaumalqujamati was­samawati muthawijatun bi aminihi subchanahu wata'ala ama jusrikun".

40. Mantra kanggo wong ngalih panggonan anjar
Supaja diasihi ing tangga-teparo lan wong akeh (tetepungn anjar), amantrakna ing malem Djum'at ing pepanganan kang legi, sabandjure panganan mau dikendurekake utawa di-dieterake ing tetangga kang tinudiu, mangka para wong mau dadi eling Ian asih, iki dongane:
“Allahuma ja danu amalchasu sunad dha'imun".

41. Donga ngendak napsuning wong Ian nguwatake ing hawa panas dadi adem utawa hawa adem dadi anget.
Iki dongane:
“Allahuma asmachaesa maschaelamu silamun, ja manamruhu, ida arada saean an ja'qulullohu, kunfajakun subchana rabaka rabbil 'idjati 'ama jasifun wassalam alalmursalina walchamdu lilahi rabbil 'alamin".

42. Donga supaja enggal katekan kekarepane.
Iki dongane:
“Allahuma ja wagasath ja wagasath aklaghun".

43. Mantra kanggo nggedekake wong kang atine bingung utawa rusak.
Darapon eling Ian waras. Iki dongane:
“Allahuma ja archamu sjaha rachim rachimun".

44. Mantra ngaberake wisa ula, klabang, kaladjengking
Winatja ing banju bandjur diombekake lan tinetesake ing tatune.
“Allahuma ja ahaesarah hija ja dawani asabaun asabausun".

45. Mantra njarati djamu kentjur kang kasijate ngilangake ngeres linu kang ana ing djasad.
Sjarat rukune djamu kentjur mau tjampurane : Kentjur, mritja, tjabe, bawang, ujah, asem, pinipis dadi sidji, pamipise ana ing latar ing wajah bedug awan.
Manawa wis dadi mantranana:
“Sang Bagenda Karim anakira kalima saanak amarasake lelara kang ana sadjrone sungsum Ian amarasake lara kang ana ing bebalung kabeh, Ian lelara kang ana ing daging, Ian amarasake lelara kang ana ing otot, Ian amarasake lelara kang ana ing kulit, Ian amarasake lelara busung, Ian amarasake lumpuhe purusa, Ian amarasake lelara kang ana ing djasad kabeh, lara ina. Saking barkate Nabi Muhammad salallahu'alaihi wassalam".
Sawise ngombe djamu mau, adja age-age memangan Ian adja ngombe banju Ian apa-apa kang legi-legi. Sadurunge diombe djamu mau (sawise pinipis) kaleremna sadina sawengi.

46. Mantra nututake kewan-kewan
“Allahuma ja argaesja solitasun ja siratasma'u asma'u asma'u sami'un ja malichun amalika ja maliki malichun, jara'ali jara'ija ja ra'inu jaradun asmachaesa machaeilamu silamun ja manamruhu ida, arada saean an ja'qullohu kunfajakun subchana rabaka rabil 'idjati ama jasifun wassalamu 'alalmursolina walchamdu lillahi rabbil alamin".

47. Donga sarana supaja adja rekasa Ian karasa ngaja ngangkat ndjundjung, mangka dadi ora krasa abot.
“Bismilah quderatuhu asmu-uhu bismilah sjajidihi bismilah lamautihi".
“Bismilah koderatuhu bismilah sajidihi bismilah asmaihi bis­milah mautihi bismilah lakaula walakauwata ilia billahil 'alijil adlim".

48. Sjarat kang utama kanggo nguwatake angkat djundjung iku nganggo laku.
Jaiku puasa sawelas dina, ora mangan iwak patang puluh dina.

49. Donga ngreksa botjah darapon slamet.
“Allahuma an azalna fil umuri thiblin wabarkati warohmatin wanikmatin waquwatin innaka 'alaquli saeingodir birahmatika ja archama rachimin".

50. Donga ngedohake tjoba
Kajata kumpul panggonan wanita kang endah-endah ing warna, adja nganti ketarik (tjoba) dadi tumindak branta.
Uga panggonan ngabotohan kuwasa njegah ora katut melu-melu.
“Allahuma rafa'na bilquzanil adhim wa barik-lana bilajati wadikrilchakim fagfirlana dimubana koloha ja lohu alamin ja kolaqal arwachi waldjisimni as'aka bil barkati surohuna andjalna watadjala finabiji salallahu 'alaihi wassalam ja robadjngalna, iladinil islami dachalahu Allahu fidini wadunja wal achirah".


---- ana candhake ----
sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info

Tuesday, November 10, 2009

Babad Tanah Jawi versi Panembahan Senopati

sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info
sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info



KINANTHI


(1) Alon tindak kalihipun, Senapati lan sang dewi, sedangunya apepanggya, Senapati samar ngeksi, mring suwarna narpaning dyah, wau wanci nini-nini.

(2) Mangke dyah warnane santun, wangsul wayah sumengkrami, Senapati gawok ing tyas, mring warna kang mindha Ratih, tansah aliringan tingal, Senapati lan sang dewi.

(3) Sakpraptanira kedhatun, narpeng dyah lan Senapati, luwar kanthen tata lenggah, mungging kanthil kencana di, Jeng Ratu mangenor raga, Senapati tansah ngliring.

(4) Mring warnanira Jeng Ratu, abragta sakjroning galih, enget sabil jroning driya, yen narpeng dyah dede jinis, nging sinaun ngegar karsa, mider wrin langening puri.

(5) Udyana asri dinulu, balene kencana nguni, jaman purwa kang rinebat, Gathutkaca lan wre putih, bitutaman dirgantara, bale binucal jeladri,

(6) Dhawah teleng samodra gung, kang rineksa sagung ejim, asri plataran rinengga, sinebaran gung retna di, widuri mutyara mirah, jumanten jumrut mawarni.

(7) De jubine kang bebatur, grebag suwasa kinardi, sinelan lawan kencana, ing tepi selaka putih, sinung ceplok pan rinengga, rukma tinaretes ngukir.

(8) Tinon renyep ting pelancur, rengganing kang bale rukmi, sumorot sundhul ngakasa, gebyaireng renggan adi, surem ponang diwangkara, kasorotan langen puri.

(9) Gapurane geng aluhur, sinung pucak inten adi, sumorot mancur jwalanya, lir pendah soroting awi, yen dalu kadi rahina, siyang latriya pan sami.

(10) Sigeg rengganing kadhatun, wau ta Sang Senapati, kelawan sang narpaning dyah, tan kena pisah neng wuri, anglir mimi lan mintuna, nggennya mrih lunturireng sih.

(11) Yen tinon warna Jeng Ratu, wus wantah habsari swargi, tuhu Sang Dyah Wilutama, kadya murca yeng ingeksi, sakpolahe karya brangta, ayune mangrespateni.

(12) Kadigbyaning warna sang rum, ping sapta sadina salin, ayune tan kawoworan, terkadhang sepuh nglangkungi, yen mijil pradanggapatya, lir dyah prawan keling sari.

(13) Yen sedhawuh jwaleng sang rum, lir randha kepaten siwi, yen praptaning lingsir wetan, warna wantah widadari, tengange lir dyah Ngurawan, Kumuda duk nujwa kingkin.

(14) Lamun bedhug kusuma yu, mirip putri ing Kedhiri, yen lingsir lir Banowatya, lamun asar pindha Ratih, cumpetingsapta sadina, yen latri embah nglangkungi.


(15) Lawan sinung sekti punjul, dyah lawan samining ejim, warna wigya malih sasra, mancala putra pan bangkit, mila kedhep ing sakjagad, sangking sektining sang dewi.

(16) Sinten ingkang mboten teluk, gung lelembut Nungsa Jawi, pra ratu wus teluk samya, mring Ratu Kidul sumiwi, ajrih asih kumawula, bulu bekti saben warsi.

(17) Ngardi Mrapi Ngardi Lawu, cundhuk napra ing jeladri, narpa Pace lan Nglodhaya, Kelut ngarga miwah Wilis, Tuksanga Bledhug sumewa, ratu kuwu sami nangkil.

(18) Wringinpitu Wringinrubuh, Wringin-uwok, Wringinputih, ing landheyan Alas Ngroban, sedaya wus kereh jladri, Kebareyan Tega- (k.240) l layang, ing Pacitan miwah Dlepih.

(19) Wrata kang neng Jawa sagung, para ratuning dhedhemit, sami atur bulubektya, among Galuh kang tan nangkil, kereh marang Guwatrusan, myan Krendhawahana aji.

(20) Wuwusen malih Dyah Kidul, lawan Risang Senapati, menuhi kang boja-boja, minuman keras myang manis, kang ngladosi pra kenyendah, sangkep busana sarwa di.

(21) Bedhaya sumaos ngayun, gendhing Semang munya ngrangin, weh kenyut tyasnya kang mriksa, wileting beksa mrak ati, keh warna solahing beksa, warneng bedhaya yu sami.

(22) Senapati gawok ndulu, mring solahe dyah kang ngrangin, runtut lawan kang bredangga, wilet rarasnya ngrespati, acengeng dangu tumingal, de warneng dyah ayu sami.

(23) Tan lyan kang pineleng kayun, mung juga mring narpa dewi, brangteng tyas saya kawentar, de sang dyah punjul ing warni, kenyataning waranggana, sorote ngemas sinangling.

(24) Wuyunging driya sinamun, tan patya magumbar liring, tan pegat sabil ing nala, wau Risang Senapati, enget yen dene jinisnya, dyah narpa tuhuning ejim.

(25) Rianos jroning kung, kagugu saya ngranuhi, temah datan antuk karya, nggenira mrih mengku bumi, nging narpeng dyah wus kadriya, mring lungite Senapati.

(26) Ngunandika dalem kalbu, narpaning dyah ing jeladri, “ Yen ingsun tan nggango krama, nora kudu dadi estri, enak malih dadi priya, nora na kang mejanani.

(27) De wis dadi ujar ingsun, anggon sun wadad salamining, ngarsa-arsa pengajapan, temah arsa ngapirani, sunbekane mengko jajal, piyangkuhe ngadi-adi.

(28) Wong agunge ing Metarum, dimene lali kang nagri, krasan aneng jro samodra”, kawentar mesem sang dewi, tumungkul tan patya ngikswa, Senapati tyasnya gimir.

(29) Duk liniring mring sanging rum, tambuh surasaning galih, wusana lon anandika, “Dhuh wong ayu karsa mami, wus dangu nggoningsun ningal, mring langene ing jro puri,

(30) Pesareyanta durung weruh, kaya ngapa ingkang warni”, nging dyah “Tan sae warninya, yen kedah sumangga karsi, sinten yogi ndarbenana, lun mung darmi anenggani.”

(31) Wusira gya jengkar runtung, Sang Sena lan narpa dewi, rawuh jrambah jinem raras, alon lenggah sang akalih, mungging babut pan rinengga, Senapati gawok ngeksi.

(32) Warneng pajang sri kumendhung, tuhu lir suwargan ngalih, sang dyah matur marang priya, “Nggih punika ingkang warni, tilemane randha papa, labet tan wonten ndarbeni.”

(33) Kakung mesem nglingira rum, ”Anglengkara temen Yayi, ujare wong randha dama, ing yektine angluwihi, kabeh purane pra nata, tan padha puranta Yayi.

(34) Pepajangan sri kumendhung, ingsun tembe nggonsun uning, pesareyan warna endah, pantes lawan kang ndarbeni, warna ayu awiraga, bisa temen ngrakit-ngrakit.

(35) Baya sungkan yen sun kondur, marang nagari Matawis, kacaryan uningeng pura, cacatira mung sawiji, purendah tan nganggo priya, yen darbea kakung becik.

(36) Wanodyane dhasar ayu, imbang kakunge kang pekik, keng runtut bisa mong garwa, wonodyane bekti laki, tur dreman asugih putra”, Senapati denpleroki.

(37) Dyah merang lenggah tumungkul, sarwi mesem turira ris, “Sae boten mawi priya, mindhak pinten tyang akrami, eca mung momong sarira, boten wonten kang ngregoni.

(38) Eca sare glundhung-gundhung, neng tilam mung lawan guling, lan tan ngronken keng ladosan”, Senapati mesem angling, “Bener Yayi ujarira, enak lamban sira Yayi.


(39) Mung gawoke Nimas ingsun, na wong ledhang aneng gisik, tur priya kawelas arsa, lagya rena wrin in jladri, semang ginendeng pineksa, kinon kampir mring jro puri.

(40) Jeng Ratu kepraneng wuwus, merang tyas wetareng lungit, kakung ciniwel lambungnya, mlerok mesem datan angling, Senapati tyasnya trustha, wusana ngandika aris.

(41) ”Ya sun pajar mirah ingsun, nggon sun praptaneng jeladri, labet sun anandhang gerah, alama tan antuk jampi, kaya paran saratira, usadane lara brangti.

(42) Mider ing rat nggon sun ngruruh, kang dadi usadeng kingkin, tan lyan mung andika mirah, pantes yen dhukum premati, bisa mbirat lara brangta, tulus asih marang mami.”

(43) Sang dyah maleruk tumungkul, uning lungit Senapati, nging tansah ngewani priya, mangkana usik sang dewi, “Wong iki mung lamis ujar, sunbatanga nora slisir

(44) Minta tamba ujaripun, pan dudu lara sayekti, lara arsa madeg nata, ewuh mungsuh guru darmi, wus persasat ingkang yoga, kang amengku Pajang nagri.”

(45) Wusana dyah matur kakung, “Kirang punapa sang pekik, kang pilenggah ing Mataram, lelana prapteng jeladri, tan saged lun sung usada, nggih dhateng keng gerah galih.

(46) Yekti amba dede dhukun, api wuyung ingkang galih, mangsi dhatenga palastra, tur badhe nalendra luwih, kang amengku tanah Jawa, keringan samining aji.

(47) Kang pilenggah ing Matarum, mangsi kirangana putri, ingkang sami yu utama, kawula estri punapi, sumedya lun mung pawongan, yen kanggea ingkang cethi.

(48) De selamen lamban ulun, kepengin kinayan nglaki, kang tuk bulu bekti praja, labet blilu tyang pawestri, tan wigya mangenggar priya, labet karibetan tapih.

(49) Lamun kanggeya wak ulun, kalilan among anyethi, ngladosi Gusti Mataram”, wau ta Sang Senapati, sareng myarsa sebdeng sang dyah, kemanisan dennya angling.

(50) Saya tan deraneng kayun, asteng dyah cinandhak ririh, sang retna sendhu turira, “Dhuh Pangeran mangke sakit, kadar ta arsa punapa, srita-sritu nyepeng driji.

(51) Asta kelor driji ulun, yen putung sinten nglintoni, nadyan wong agung Mataram, mangsi saged karya driji”, kakung mesem lon delingnya, “Dhuh wong ayu sampun runtik.

(52) Nggon sun nyepengasteng masku, Yayi aja salah tampi, mung yun uning sotyanira”, dyah narpa nglingira aris, “Yen temen nggen uning sotya, sing tebih andene keksi.

(53) Yekti dora arsanipun, sandinya angasta driji, yektine mangarah prana, ketareng geter ing galih, dene durung mangga karsa, paring jangji sih mring cethi.”

(54) Kakung mesem sarwi ngungrum, swara rum mangenyut galih, narpaning dyah wus kagiwang, mring kakung asihnya kengis, esemnya mranani priya, Senapati trenyuh galih.

(55) Narpaning dyah lon sinambut, pinangku ngras kang penapi, sang dyah tan lengganeng karsa, labet wus katujweng galih, jalma-jalma dera ngantya, pangajapan mangke panggih,

(56) Lan titisnya Sang Hyang Wiku, kang mengkoni ngrat sekalir, Senapati nir wikara, karenan mring narpa dewi, tansah liniling ngembanan, de lir ndulu golek gadhing.

(57) Binekta manjing jinem rum, tinangkeban ponang samir, kakung ndhatengaken karsa, datansyah bremara sari, mrih kilang mekaring puspa, kang neng madya kuncup gadhing.

(58) Jim prayangan miwah lembut, neng jrambah sami mangintip, mring gusti nggen awor raras, kapyarsa pating kalesik, duk sang dyah katameng sara, ngrerintih sambate lalis.

(59) Kagyat katemben pulang yun, sang dyah duk senanira nir, nggeladrah rempu ning tilam, ukel sosrah njrah kang sari, kongas ganda mrik mangambar, bedhahe pura jeladri.

(60) Dyah ngalintreg neng tilam rum, jwala nglong kerkatira nir, Senapati wlas tumingal, sang dyah lin sinambut ririh, sinucen dhateng patirtan, wusira gya lenggah kalih.

(61) Dyah sareyan pangkyan kakung, tan pegad dipunarasi, mring kakung Sang Senapatya, nyengkah ngeses sang retna di, raket sih kalihnya sama, penuh langen ngasmara di.

(62) Cinendhak rengganing kidung, pasihane sang akalih dugi ngantya sapta dina, Senapati neng jeladri, ing mangke arsa kondura, marang prajanya Matawis.

(63) Kakung nabda winor rungrum, “Dhuh mas mirah ingsun Gusti, ya sira karia arja, ingsun kondur mring Matawis, wus lama aneng samodra, mesthi sun diarsi-arsi,

(64) Marang wadyengsun Matarum, wus dangu tugur ing nagri”, narapaning dyah sareng myarsa, yen kakung mit kondur nagri, sekala manca udrasa, druwaya badra dres mijil.

(65) Dereng dugi onengipun, mring kakung kemangganing sih, alon lengser sangking pangkyan, udrasa sret dennya angling, “Kaya mengkono rasanya, wong tresna dentimbangi.

(66) Kaya timbang tresnaingsun, yen sun bisa nyaput pranti, myang nguja sakarsanira, mesthi kanggo nggonsun nyethi”, kakung uning wus kadriya, mring udrasa sang retna di.

(67) Lon ngudhar paningsetipun, cindhe puspa pinrada di, dyah sinambut gya ingemban, binekta mider kuliling, marang kebon petamanan, kinidung ing pamijil.


M I J I L


(1) “Dhuh mas mirah aja sumlang ati, titenana ingong, lamun supe marang sira Angger, marcapada myang delahan Yayi, nggoningsun mangabdi, ditulus sihipun.

(2) Nadyan ingsun pas wus sugih krami, tur sami yu kaot, genging tresna wus tan liya Angger, ingkang dadi teleng ingsun kang sih, mung andika Gusti, nggen sun ngawu-awu.

(3) Malawija neng jro tilam sari, tan lengganing pangkon, mung pun kakang timbangana Angger, ingsun yekti anandhang wiyadi, dereng antuk jampi, tan lyan sira masku,

(4) Ambirata rentenging tyas kingkin, satemah sun-antos, nadyan kinen laju jrak neng kene, tan suminggah sakarsa mestuti, nging kapriye Yayi, solahe wadyengsun.”

(5) Narpaning dyah tyasnya lir jinait, kapraneng pamuwos, kemanisen kakung pangrengihe, (k.248) dadya luntur sihira sang dewi, mring kakung lon angling, “Pangran nuwun tumrun.”

(6) Sing ngembanan wus tumrun sang dewi, long lenggah sekaron, malih sang dyah matur mring kakunge, “Pangran nuwun ngapunten kang cehti, dene kumawani, dhoso gungan kakung.

(7) Datan langkung panuwuning cethi, sih tresnanya yektos, sampun siwah putra wayah tembe, tinulusna darbe cethi mami”, kakung ngraketi ngling, dyah ingras pinangku.

(8) “Ya mas Mirah aja sumlang galih, sok bisaa klakon”, malih sang dyah matur mring kakunge, “Nggih Pangeran yen wus mangguh westhi, praptanireng jurit, mrih enggal lun tulung.”

(9) Magut sang dyah kakung lon winangsit, ubayaning temon, “Sedhakepa myang megeng napase, anjejaka kisma kaping katri, yekti amba prapti, ngirit wadya lembut.

(10) Lawan amba atur araneng jurit, mrih digbya kinaot, Tigan lungsungjagad nggih namine, dhinahara gung sawabe ugi, panjang yuswa yekti, kyating sara timbul.

(11) Lawan Lisah Jayengkatong nami, dewa kang sih mring ngong “, kalih sampun ngaturken kakunge, Senapati sawusnya nampeni, langkung trustheng galih, antuk sraneng pupuh.

(12) Malih sang dyah mangsit marang laki, ngelmining keraton, mrih kinedhep mring lelembut sakeh, Senapati wus kadriyeng wangsit, wusana sang dewi, ngraket weceng kakung.

(13) “Dhuh Pangeran yen marengi karsi, ing panuwun ingong sampun age-age kondur mangke, wilangun lun yekti dereng dugi, paran polah mami, yen paduka kondur.”

(14) Raka ngimur mrih lipuri Yayi, “Adhuh mirah ingong kang sih tresna marang ing dasihe, myang sakjarwa wus sun trima Yayi, nging sun meksa amit, megat oneng masku.

(15) Aja brangta mirah wong akuning, lilanana ingong, ingsun kondur mring Mataram prajeng, nora lama mesthi nuli bali, mring pureng jeladri, tuwi dika masku,

(16) Saking labet datan betah mami, pisah lan mas ingong, sangking wrate wong mengkoni prajeng”, sang dyah ngungsep pangkyan ngling ing laki, “Pangran sampun lami, nggih nuntena wangsul.”

(17) Dugi nggusthi megat onenging sih, gya mijil sang anom Ratu Kidul ndherekken kondure, asarimbit kekanthen lumaris, rawuh Srimanganti, gya kakung nglingnya rum.

(18) “Wus suntrima sihira Mas Yayi, nggennya ngater mring ngong, among ingsun minta sihirangger, srana tumbal usadaning kingkin”, sang dyah manglegani, sih katresnane kakung.

(19) Atur gantyan manglungken sing lathi, tinampen waja lon, geregetan ginigit lathine, sang dyah kagyat raka sru pinulir, purna kang karon sih, sewangan lestantun.

(20) Senapati praptanireng njawi, puranya sang sinom, sirna wangsul keksi samodrane, Senapati nggenya napak warih, lir mangambah siti, tinindakkira laju.

(21) Senapati sakpraptaning gisik, wespadeng pandulon, kang pitekur neng Parangtritise, wus saestu lamun guru yekti, niyakaning Sunan Adilangu.

(22) Senapati gepah nggen mlajengi, mring guru sang kaot, prapta laju, mangusweng padane, pamidhangan ngasta mring sang yogi, luwarnya ngabekti, lengser lenggah bukuh.

(23) Sunan Adi gya ngandika aris, “Jebeng sokur ingong, lamun sira katemu neng kene, sabab ingsun arsa anjarwani, pratingkah kang yekti, mrih arjaning laku.

(24) Sira sinung digdaya lan sekti, ngluwihi sagung wong, sun prelambang samodra pamane, kita ambah tan teles kang warih, lir dharatan ugi, tyasnya aja ujub,

(25) Riya kibir sumengah tan keni, segahe Hyang Manon, nabi wali uliya sedene, yen neraka tuk sikuning Widi, karseng Hyang piningit, bab catur piyangkuh.

(26) Wong gumedhe anglungguhi kibir, sapa padha lan ngon, larangane Hyang Sukma kang murbeng, kibir riya piyangkuhing jalmi, mrih ngalema luwih, keringan sawegung.

(27) Amemadha marang ing Hyang Widi, wong pambeg mengkono, kalokeng rat mring praja liyane, ujubira piyangkuh ngengkoki, gawoka kang ngeksi, lumaku gumunggung.


(28) Saksolahe was tan darbe maning, mung legane batos, sakeh patrap ja mengkono Jeneng, Senapati tuhunen kang kapti, lan sun plambang maning, kan tan lungguh ngelmu

(29) Aja sira pambeg kaya langit, bumi gunung argon, lan samodra plambang patrap kabeh, pan ya Kaki pambeganing langit, saengganing jalmi, ngendelken yen luhur.

(30) Bumi kandel jembare ngluwihi, dwi lir pambeging wong, wus tan ana mung iku dayane, myang kang gunung digung geng inggil,sagra jro tirtaning, gurnita kang alun,

(31) Ngendelaken digdayane sami, bumi samodra rob, langit arga pambeg jalma kabeh, wus tan ana polataning maning, sisip pambeg jalmi, kurang jembar kawruh.

(32) Yen sira yun wigya dadi aji, mangreh sagunging wong, aja pegat istiyarmu Jebeng, laku pasrah mring Kang Murbeng Bumi, neng musik di-ening, mrih uning Sukma Gung.

(33) Ginampangan seka karseng Widi, diterang pandulon, aja sereng sakpekoleh bae, ngibadaha nglungguhana gami, nging driya dieling, mrih manise wadu.


DHANDHANGGULA

(1) Lawan Jebeng ya sun Tanya yekti, antuk apa sira seka sagra”, Senapati lon ature, “Inggih binektan ulun, Tigan lungsungjagat ken nedhi, lan Jayengkaton lisah”, dwi serana katur, sang wiku wrin lon delingya, “Katujone durung kongsi sira bukti, yen wisa dadi apa.

(2) Temah antuk sengsareng ngaurip, yekti wurung sira dadi nata, nggonirarsa mengku ngrate, sida neng samodra gung, datan bisa mulih Matawis, de wadyanta tan wikan, myang garwa putramu, labete wus salin tingal, kita dadi jodhone Ni Kidul mesthi, sabab nir manungsanya.

(3) Maneh Jebeng sun Tanya kang yekti, sira remen marang narpaning dyah, kaya ngapa suwarnane”, Senapati lon matur, “Wananipun ayu nglangkungi, saktuwuk dereng mriksa, keng kadya Dyah Kidul”, sang wiku mesem ngandika, “Kesamaran kita Jebeng Senapati, kena ngayu sulapan.

(4) Sabab sira durung sidik ngeksi, nguni sun wus namun manjing pura, dyah supine ya suncolong, neng jenthik driji sang rum, iki warna delengen Kaki”, kagyat Sang Senapatya, nggenira andulu, de supe langkung gengira, pan sakwengku tebok bolonging li-ali, tumungkul Senapatya.

(5) Driya maksih maiben ing galih, Sunan Adi ing tyas wus waskitha, Senapati tyas sandeyeng, wusana ngling sang wiku, “Payo Jebeng ya padha bali,mumpung narpeng dyah nendra, katon warna tuhu, mengko Jebeng wespadakna”, ri wusira Jeng Sunan lan Senapati, linggar manjing samodra.

(6) Sakpraptaning jro pureng jeladri, Ratu Kidul wus kepanggih nendra, nglenggorong langkung agenge, lukar ngorok mandhekur,rema gimbal jatha mangisis,panjangnya tigang kilan, sakcarak gengipun, kopek nglembereh sakiyan, Senapati kamigilan wrin ing warni, tansah legek tan nebda.

(7) Sunan Adi nebdeng Senapati, “Jebeng iku warnane sanyata, kang bisa ayu sulape, linulu mring Hyang Agung, lamun wungu sakarep dadi, bisa salin ping sapta, sakdina warna yu, yen wis tutug pandulunya, payo mulih bok menawi mengko tangi, gawe rengating driya.”

(8) Wusnya nulya kentar pyagung kalih, ing semarga Sunan tansah jarwa, “Ya sun tan malangi Jebeng, nggonira kita wanuh, lan dyah narpa sakkarsa Kaki, wis bener karsanira, nging ta cegah ingsun, wenangira mung persobat, sabab iku kang rumeksa Pulo Jawi, wenang sinambat karsa.

(9) Mayo padha mulih mring Matawis, ingsun arsa kampir wis manira”, wusnya dwi gancang tindake, Sunan ing Ngadilangu, dhinerekken lan Senapati, tindakira lir kilat, sakedhap prapta wus, njujug dalem pepungkuran, Sunan Adi lawan wayah Senapati, arsa ngyektekken srana.

(10) Juga juru taman Senapati, jalma tuwa madad karemannya, dadya mengguk raga ngronggok, yen angot tan tuk turu, sambat muji marang Hyang Widi, nuwun kuwatan rosa, pinanjangna ngumur, samben muji pan mangkana, kantya tan wrin yen gustenira miyosi, tumrun bale krengkangan.

(11) Senapati wusnya lengah angling, “Heh Ki Taman mau sun miyarsa, sira muji mintakyate, iku ta apa tuhu, minta ing Hyang sarasing sakit, lan dawane murira”, Juru Kebon matur,”Nggih Gusti yektos amba, rinten dalu nenuwun maring Hyang Widi, pangjanging umur saras.”


(12) “Yen wis mantep panuwunmu Kaki, sunparingi sesarating gesang, dimen sirna lara kabeh”, Ki Taman nembah nuwun, majeng sinung tigan tinampin, laju kinen nguntala, seksana nguntal wus, Ki Tamanmubeng angganya, lir gangsingan tantara jumeglug muni, wreksa sol sangking prenah.

(13) Gya jenggeleg warna geng nglangkungi, juru taman lir gunung anakan, jatha gimbal kalih kaged, wrin langkung tyasnya ngungun , sang wiku ngling mring Senapati, “Iku Jebeng dadinya, yen nut mring Ni Kidul”, Sang Sena minggu tan nebda, mitenggengen gegetun uningeng warni, dekadya arga suta.

(14) Sunan adi gya ngandika malih, “Kari siji Jebeng nyatakena, kang ran lenga Jayengkatong”, Sang Senapatya metu, nulya dhawuh kinon nimbali, pawongan nguni emban, tengran Nini Panggung, lan gamel nami Ki Kosa, tan adangukalihnya wus tekap ngarsi,Sang Sena lon ngandika.

(15) “Bibi Panggung mula suntimbali, lan si Kosa ya padha sunjajal. Nggonen lenga Jayengkatong, nggennya sung Ratu Kidul, yen wis ngarja sekti ngluwihi”, kang liningan wot sekar, tan lengganeng dhawuh, Panggung Kosa tinetesan, Jayengkatong gya sirna kalih tan keksi, pan wus manjing nyeluman.

(16) Saksirnanya ngungun Senapati, abdi tiga pan salah gedadyan, wusana lon ngandikane, “Heh Kosa bibi Panggung, de wong roro padha tan keksi”, umatur kang sinebdan, “Inggih Gusti ulun, keng cethi tan kesah-kesah, sangking ngarsa wit pinaringan lisah Gusti, de mawi tan katinggal.”

(17) Sunan Adi lon nambungi angling, “Heh Ni Panggung sira lan si Kosa, padha narimaa karo, pan wus karseng Hyang Agung, sira dadi wadaling gusti, dene jatining jalma, mengko tan kadulu, pan wis dadi ejim padha, nging ta sira aja lunga sing Matawis, emongen gustenira.

(18) Prayogane Jebeng Senapati, bocahira telu ingsun prenah, Panggung Kosa ing enggone, anenga wringin sepuh, juru taman neng Gunung Mrapi, ngereha lembut ngarga,rumeksaa kewuh, mungsuh kirdha jroning praja, juru taman kang katempuh mapag jurit”, mestu kang sinung sebda.


(19) Katriya wus kinon manggon sami, Panggung Kosa lawan juru taman, sang kalih dugi karsane, gya kondur dalemipun, Senapati ngungun ing galih, duk aneng pureng sagra, de meh sisip nglakur, Sunan Adi gya ngandika, “Senapati wismamu tan dipageri, kebo glar neng pegungan.

(20) Tanpa kandhang ya kang kebo sapi, heh ta Jebeng Senapati Nglaga, iku sisip pasrahe, karena Allah dudu, piyangkuhmu aneng Matawis, sebarang karsanira, kadhinginan ujub, kebo sapi tanpa kandhang, wahanane sapa wani marang mami, dursila satru kridha.

(21) Becik nganggo eneng lawan ening, lumakuo sokur lawan rena, wismaa lan pepagere, kebo sapi yen ucul, keluhana dipuncekeli, yen mulih prapteng wisma, kandhangna sedarum, selarae pace lana, tunggonana yen turu kelawan wengi, pasrahna mring Kang Murba.


(22) Anganggoa andum lawan milih, dipatuta lan lakuning praja,lungguhira lawan ngelmune, istiyarmu diagung, anganggoa sumendhe Widi, sebarang tingkahira, anganggoa sokur, karane dipunprayitna, laku linggih solah muna lawan muni, pracina dadi nata.

(23) Mengko Jebeng ingsun mertikeli, karya kitha mrih kukuh prajanta, salameta prapta tembe, Jebeng ngambilaranu, aja akeh kebak kang kendhi”, Senapati wotsekar, dhawuh cethi mundhut, tirta ing kendhi pratala, kang liningan sandika nulya nyaosi, tirta mungging lantingan.

(24) Nulya linggar wau Sunan Adi, ngasta pandelengan isi tirta, tindak ngideri dhadhahe, Senapati tut pungkur,sarwi mbekta ingkang tetali, ngenthengi ruting tirta, ngandika sang wiku, “Heh ya Jebeng Senapatya,ge turuten saktilase banyu iki, karyanen kuthanira.

(25) Jebeng rehne tumitah ngaurip, aja kandheg laku panarima, lan diweruh wewekane, ingon-ingonmu sagung,uga padha kelawan kasih, yen kurang pangreksanya, temah praja eru, saking datan wruh ing weka, nora ngrasa yen manungsa mung sinilih, marang Kang Murbeng Alam.


(26) Lawan sira diwespadeng gaib, lamun kita marentah mring wadya, enakena kabeh tyase, tuhunen ujar ingsun, nuli siram rentaha dasih, awita konen nyithak, wongira Matarum, sakpekolehe nggon karya, becingahen kuthanira dia becik, dadya tila isun wuntat.

(27) Jebeng yen ws jumbuh traping urip, sasat sira wus madeg narendra, mengkoni ngrat Jawa kabeh, netepi manungsa nung, lan Hyang Sukma kinarya silih, mengkoni ngalam padhang, kang kuwasa tuhu, asung sakwarneng gumelar, pan manungsa kang winenang andarbeni, lestari tanpa kara.

(28) Lan diweruh kahananing Widi, Jebeng uga nggene kang senyata, pan ya sira saksolahe, nging kesampar kesandhung, dene sira nora ngulati, nggone cedhak asamar, tan ana kang dunung, ngalela neng ngarsanira, gustenira neng ngarsa katon dumeling, anging kalingan padhang.

(29) Senapati wotsekar nuwun sih, jarweng Sunan Adi wus kadriya, nging meksih sandeya tyase, de naluri kang tinut.


sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info

Jangka Jayabaya 2

sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info
sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info
Pancen amenangi jaman edan,
sing ora edan ora kaduman.
Sing waras padha nggragas,
sing tani padha ditaleni.
Wong dora padha ura-ura.
Begjane sing eling lan waspada.
Ratu ora netepi janji,
musna prabawane lan kuwandane.
Akeh omah ing ndhuwur kuda.
Wong mangan wong,
kayu gilingan wesi padha doyan rinasa
enak kaya roti bolu.
Yen bakal nemoni jaman:
akeh janji ora ditetepi,
wong nrajang sumpahe dhewe.
Manungsa padha seneng tumindak ngalah
tan nindakake ukum Allah.
Bareng jahat diangkat-angkat,
bareng suci dibenci.
Akeh manungsa ngutamakake reyal,
lali sanak lali kadang.
Akeh bapa lali anak,
anak nladhung biyunge.
Sedulur padha cidra,
kulawarga padha curiga,
kanca dadi mungsuh,
manungsa lali asale.
Rukun ratu ora adil,
akeh pangkat sing jahat jahil.
Makarya sing apik manungsa padha isin.
Luwih utama ngapusi.
Kelakuan padha ganjil-ganjil.
Wegah makarya kapengin urip,
yen bengi padha ora bisa turu.
Wong dagang barange saya laris, bandhane ludhes.
Akeh wong mati kaliren ing sisihe pangan.
Akeh wong nyekel bandha uripe sangsara.
Sing edan bisa dandan.
Sing mbangkang bisa nggalang
omah gedhong magrong-magrong.
Wong waras kang adil uripe nggragas lan kapencil.
Sing ora bisa maling padha digething.
Sing pinter duraka padha dadi kanca.
Wong bener thenger-thenger,
wong salah bungah-bungah.
Akeh bandha muspra ora karuwan larine.
Akeh pangkat drajat padha minggat ora karuwan sababe.
Bumi saya suwe saya mungkret.
Bumi sekilan dipajegi.
Wong wadon nganggo panganggo lanang.
Iku tandhane kaya raja kang ngumbar hawa napsu,
ngumbar angkara murka,
nggedhekake duraka.
Wong apik ditampik,
wong jahat munggah pangkat.
Wong agung kesinggung,
wong ala pinuja-puja.
Wong wadon ilang kawanitane,
wong lanang ilang kaprawirane.
Akeh jago tanpa bojo.
Wanita padha ora setya,
laku sedheng bubrah jare gagah.
Akeh biyung adol anak,
akeh wanita adol awak.
Bojo ijol-ijolan jare jempolan.
Wong wadon nunggang jaran,
wong lanang numpang slendhang pelangi.
Randha loro, prawan saaga lima.
Akeh wong adol ngelmu.
Akeh wong ngaku-aku,
njaba putih njerone dhadhu.
Ngakune suci, sucine palsu.
Akeh bujuk.
Wektu iku dhandhang diunekake kuntul.
Wong salah dianggep bener,
pengkhianat nikmat,
durjana saya sampurna.
Wong lugu keblenggu,
wong mulya dikunjara,
sing curang garang,
sing jujur kojur.
Wong dagang keplanggrang,
wong judhi ndadi.
Akeh barang kharam,
akeh anak-anak kharam.
Prawan cilik padha nyidham.
Wanita nglanggar priya.
Isih bayi padha mbayi.
Sing priya padha ngasorake drajate dhewe.
Wong golek pangan kaya gabah den interi.
Sing klebat kliwat,
sing kasep keplesed.
Sing gedhe rame tanpa gawe,
sing cilik kecelik.
Sing anggak kalenggak.
Sing wedi padha mati,
nanging sing ngawur padha makmur,
sing ngati-ati sambate kepati-pati.
Cina olang-aling kepenthung
dibandhem blendhung,
melu Jawa sing padha eling.
Sing ora eling
padha milang-miling,
mloya-mlayu kaya maling,
tudang-tuding.
Mangro tingal padha digething.
Eling, ayo mulih padha manjing.
Akeh wong ijir,
akeh wong cethil.
Sing eman-eman
ora kaduman,
sing kaduman
ora aman.
Selot-selote besuk
ngancik tutupe taun,
dewa mbrastha malaning rat,
bakal ana dewa
angejawantah,
apangawak manungsa.
Apasuryan padha Bathara Kresna.
Awewatak Baladewa.
Agegaman trisula wedha.
Jinejer wolak-waliking jaman,
wong nyilih mbalekake,
wong utang mbayar.
Utang nyawa nyaur nyawa,
utang wirang nyaur wirang.
Akeh wong cinokot lemud mati.
Akeh swara aneh tanpa rupa.
Bala prewangan, makhluk alus padha baris,
padha rebut bebener garis.
Tan kasat mata tanpa rupa,
sing mandhegani putra Bathara Indra,
agegaman trisula wedha.
Momongane padha dadi nayakaning prang,
perange tanpa bala,
sekti mandraguna tanpa aji-aji.
Sadurunge teka ana tetenger lintang kemukus dawa ngaluk-aluk,
tumanja ana kidul sisih wetan bener, lawase pitung bengi.
Parak esuk banter,
ilange katut Bthara Surya,
jumedhul bebarengan karo sing wus mungkur.
Prihatine kawula kelantur-lantur.
Iku tandhane putra Bathara Indra wus katampa
lagi tumeka ing ngarcapada,
ambiyantu wong Jawa.
Dununge ana sikile redi Lawu sisih wetan.
Adhedukuh pindha Raden Gathutkaca,
arupa gupon dara tundha tiga.
Kaya manungsa asring angleledha,
apeparab Pangeraning Prang,
tan pakra anggone anyenyandhang,
nanging bisa nyembadani ruwet-rentenge wong sapirang-pirang.
Sing padha nyembah reca ndhaplang,
cina eling, Syeh-syeh pinaringan sabda gidrang-gidrang.
Putra kinasih swarga Sunan Lawu,
ya Kyai Brajamusthi,
ya Kresna,
ya Herumurti,
mumpuni sakehing laku,
nugel tanah Jawa kaping pindho.
Ngerehake sakabehing para jim,
setan, kumara, prewangan.
Para lelembut kabawah prentah
saeka praya kinen abebantu manungsa Jawa.
Padha asenjata trisula wedha,
kadherekake Sabdopalon Nayagenggong.
Pendhak Suro nguntapake kumara,
kumara kang wus katam nebus dosanira,
kaadhepake ngarsane kang Kuwasa.
Isih timur kaceluk wong tuwa,
pangiride Gathutkaca sayuta.
Idune idu geni, sabdane malati, sing bregudul mesthi mati.
Ora tuwa ora enom,
semono uga bayu wong ora ndayani.
Nyuwun apa bae mesthi sembada,
garise sabda ora gantalan dina.
Begja-begjane sing yakin
lan setya sabdanira.
Yen karsa sinuyutan wong satanah Jawa,
nanging pilih-pilih sapa waskitha pindha dewa.
Bisa nyumurupi laire embahira,
buyutira, canggahira, pindha lair bareng sadina.
Ora bisa diapusi
amarga bisa maca ati.
Wasis wegig waskitha
ngreti sadurunge winarah,
bisa priksa embah-embahira,
ngawuningani jaman tanah Jawa.
Ngreti garise siji-sijining umat,
tan kalepyan sumuruping gegaman.
Mula den udia satriya iki,
wus tan bapa tan bibi,
lola wus aputus wedha Jawa.
Mula ngendelake trisula wedha,
landhepe trisula :
pucuk arupa gegawe sirik agawe pepati utawa utang nyawa.
Sing tengah sirik agawe kapitunaning liyan,
sing pinggir tulak talak colong jupuk winaleran.
Sirik den wenehi ati melathi, bisa kasiku.
Senenge anyenyoba, aja kaina-ina.
Begja-begjane sing dipundhut,
ateges jantrane kaemong sira sabrayat.
Ingarsa begawan wong dudu pandhita.
Sinebut pandhita dudu dewa.
Sinebut dewa kaya manungsa,
kinen kaanggep manungsa sing seje daya.
Tan ana pitakonan binalekake,
tan ana jantra binalekake.
Kabeh kajarwakake nganti jlentreh
gawang-gawang terang ndrandang.
Aja gumun aja ngungun,
yaiku putrane Bathara Indra kang pambayun,
tur isih kuwasa nundhung setan.
Tumurune tirta brajamukti, pisah kaya ngundhuh.
Ya siji iki kang bisa njarwakake
utawa paring pituduh jangka kalaningsun.
Tan kena den apusi
amarga bisa manjing jroning ati.
Ana manungsa kaiden katemu,
uga ora ana jaman sing durung kalamangsane.
Aja serik aja gela
iku dudu waktunira,
ngangsua sumur ratu tanpa makutha.
Mula sing amenangi gek enggala den luru,
aja nganti jaman kandhas.
Madhepa den amarikelu.
Begja-begjane anak putu, iku dalan sing eling lan waspada,
ing jaman Kalabendu nyawa.
Aja nglarang dolan nglari wong apangawak dewa,
dewa apangawak manungsa.
Sapa sing ngalang-ngalangi bakal cures ludhes sabraja dlama kumara.
Aja kleru pandhita samudana, larinen pandhita asenjata trisula wedha.
Iku paringe dewa.
Ngluruge tanpa wadyabala.
Yen menang datan ngasorake liyan.
Para kawula padha suka-suka
amarga adiling Pangeran wus teka.
Ratune nyembah kawula, agegaman trisula wedha.
Para pandhita ya padha ngreja,
yaiku momongane Kaki sabdopalon sing wus adus wirang.
sepatu orthopadi orthoshoping.com sepatu untuk koreksi kaki pengkor/ bengkok pada balita kelainan kaki pada balita arrow
Ads orthoshop info