Yen sira kasinungan ngelmu kang marakake akeh wong seneng, aja sira malah rumangsa pinter, jalaran menawa Gusti mundhut bali ngelmu kang marakake sira kaloka iku, sira uga banjur kaya wong sejene, malah bisa aji godhong jati aking.(Bila anda mendapat anugrah ilmu yang membuat banyak orang senang, janganlah kamu merasa pintar, sebab apabila Tuhan mengambil lagi ilmu yang menyebabkan anda terkenal itu, anda akan menjadi orang biasa lagi, malah lebih bermanfaat daun yang kering)
Wednesday, July 2, 2008
Dhandhanggula Kanca Tani
Ilir-ilir tandure sumilir
kanca tani kang padha makarya
sinawang lejar ing galih
parine lemu-lemu
katon subur nyenengke ati
kalis ing sambekala
iku panyuwunku
wit sihing Gusti kawula
kanca tani yekti saka guru nagri
uga bentenging bangsa
E e eba senenge
kanca tani yen nyawang tandurane
nyambut gawe awak sayah seneng atine
parine lemu-lemu
palawija lan uga sak wernane
katon subur kabeh tuwuh tansah loh tinandur
Panyuwunku tinebihna saking sambekala
Sihing Gusti mugi-mugi lestari widada
Sayuk rukun rame-rame
gotong-royong kang dadi semboyane
kanca tani yekti saka guru tumrap negarane
Bawa Dhandhanggula pancen asring kanggo buka sawernaning tembang Jawa. Surasane pada sing rinakit bisa awujud dedonga, pamuji, panyuwun utawa panuwun, pangalembana, ngudhar kahanan, lsp. Yen dibawaake kanthi ngujiwat, mesthi marahi ati kasengsem, kena prabawa endahing sekar sing karipta. Paling ora mangkono sing isa dak rasaake saka sekar Dhandhanggula Kanca Tani ing dhuwur iku.
Aku mirengake tembang Dhandhanggula Kanca Tani iku sepisanan lumantar saka swarane Mbak Evie Tamala. Kang Manthous wektu iku yasa album pop Jawa mligi kanggo Mbak Evie kanthi tembang unggulan "Kangen". Ora let suwe banjur Kang Manthous yasa album campursari . Tembang-tembang ing album iku uga dibesut nganggo versi campursari. Kelompok CSGK Majulancar yen ora kleru miwiti dhemam campursari ing Nuswantara iki, lan musik campursari banjur dadi trend.
Ing antarane tembang-tembang campursari, Dhandhangula Kanca Tani klebu dadi favoritku. Nyamleng banget yen dipirengake udakara jam 11-an pas mangsane para kanca tani kondur leren saka sawah. Siram, dhahar siang banjur leyeh-leyeh utawa udud-udud, sinambi nyetel campursari!
Bola-bali merga aku asli desa anake wong tani. Mula bisa ngrasaake milieu utawa donyaning tetanen. Wong tani iku cedhak karo alam, lemah, banyu lan tetanduran. Uripe akrab karo mangsa sing magepokan karo olah tetanen. Ora maidu yen sedulur-sedulur tani iku bisa duwe sesambungan raket karo Sing Gawe Urip, ya Gusti piyambak sing nguwasani alam sawegung iki. Sorwa-sarwi sakubet-liwering olah tetanen mesthi kinanthen puji lan panyuwunan marang Pangeran. Mula akeh upacara-upacara diadani minangka talining sesambungan antarane titah lan Gustine. [skd]
01. Gethuk.mp3
02. Iki Weke Sopo.mp3
03. Jangkrik Genggong.mp3
04. Kangen.mp3
05. Dandang Gula Konco Tani.mp3
06. Kacu Biru.mp3
07. Mawar Biru.mp3
08. Gemes.mp3
09. Ande-ande Lumut.mp3
10. Ngimpi.mp3
11. Kono Godo.mp3
12. Beboyo Margo.mp3
13. Kecik-kecik.mp3
14. Sue Ora Jamu.mp3
15. Lgm. Brambang Bawang.mp3
Tuesday, June 24, 2008
"E Jamu" - Jampi kangen tahun 70-an
e jamu jamune
badan sehat awak kuwat yen diombe
mbakyu mbakyu sampyan niki kula tumbasi
mangga mangga sing pahit napa sing legi
legi wae tambah eseme bakule
ja sembrana mas dadi gawe
bisa beda mas wekasane - interlude
e jamu jamune
cabe puyang awak mriang bisa ilang
mbakyu mbakyu tambah malih cabene puyang
mangga mangga janji ora ndadak nganyang
nganyang wae wong kene nyandhing bakule
aja ngono mas ra prayoga
ora jodho mas dadi lara - interlude
e jamu jamune
jamu kates awak etes sa'lawase
mbakyu mbakyu tambah malih jamune kates
jamu kates wong urip wajib sing bares
bares wae wong ngesir karo bakule
aja ngono mas rak ndrawasi
yen mangkono mas didukani - interlude
e jamu jamune
beras kencur awak kojur dadi mujur
mbakyu mbakyu tambah malih berase kencur
mangga-mangga manise kaya woh anggur
yen kanggoku sing manis dhewe sliramu
apa tenan mas ngendikamu
yen guyonan mas aja seru-seru
Saben mirengake langgam "E jamu" dening Ibu H. Waljinah iki aku mesthi kelingan tahun 70-an. Ing wektu iku televisi sing ana mung TVRI. Seminggu sepisan ana giaran kethoprak Mataram lumantar TVRI Ngayogyakarta. Sadurunge kethoprak wiwit ana pariwara produk jamu beras kencur cap "Orang Tua" kanthi videoklip tembang langgam kasebut. Wektu iku Ibu H. Waljinah isih katon mudha, kewes, ayu lan merakati, maragaake bakul jamu ing pinggir sawah. Banjur ana pawongan tani sing mundhut jamu kanggo tamba sayah sabubare nyambut gawe garap tani. Sinambi nunggu diracikake, pawongan iku kipas-kipas nganggo capinge lan nggodhani si bakul jamu. Romantis banget, romantis tahun 70-an!
Wah jan, aku dadi kangen ngomah! Omahku ing padesan kepener cedhak sawah. Ing tahun 70-an aku isih sekolah TK lan SD. Isih krasa sumilire angin ing sawah pinggir desa. Manuk deruk padha manggung ing wit-witan. Suwara montor mabur keprungu lagi latihan ing awang-awang. Nyawang sawah ing ereng-erenging bukit Menoreh gumelar tekan ing pinggir desaku karo jagongan ngrungokake bapak, pakdhe lan simbah padha ngrembug anggone olah tetanen, ndadekake ati tentrem. Kala-kala ana sedulur sing liwat menyang sawahe utawa mulih seka ngarit. Aruh-aruh rukun ngatonake banget rumaketing paseduluran ing antarane wong padesan. Kahanan dadi luwih gumyah rikala tekan titi wancine panen. Wis, pokoke langgam "E jamu" iku kaya-kaya muter maneh gegambaran desa lan sesawahan!
Para sutresna, gandheng ana kadang sing ngersaake tembang Jawa Ibu H. Waljinah lan kapeneran aku duwe link-e, mula iki dak aturake sawetara. Tembang langgam "E Jamu" iku ana ing antarane koleksi iku. Muga-muga bisa kanggo tamba kangen lan sayah! [skd]
01. Yen Ing Tawang.mp3
02. Jenang Gulo.mp3
03. Caping Gunung.mp3
04. Walang Kekek.mp3
05. Ojo Lamis.mp3
06. Ali-ali.mp3
07. Lelo Ledung.mp3
08. Gambang Suling.mp3
09. Ngalamuning Ati.mp3
10. Lorobronto.mp3
11. Pamitan.mp3
12. E Jamune.mp3
13. Luntur.mp3
14. Andheng-andheng.mp3
15. Resepsi.mp3